Furqon surasi — Oyat 77

قُلْ مَا يَعْبَأُ بِكُمْ رَبِّي لَوْلَا دُعَاؤُكُمْ ۖ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزَامًا

Қуйидаги сўзларнинг маънолари:

• يَعْبَأُ: эътибор бермайди, парво қилмайди, аҳамият бермайди.
• دُعَاؤُكُمْ: дуоингиз, яъни ибодат ва илтижо қилишингиз.
• لِزَامًا: лозим бўладиган, ажралмас, қаттиқ ёпишадиган (азоб).

Тафсир:

Эй Муҳаммад алайҳиссалом! Ушбу оятда Аллоҳ таоло сизга кофирларга қуйидагиларни айтишни буюрмоқда: «Айтинг: Агар сизларнинг дуоингиз — яъни Аллоҳга илтижо қилиб, Унга ибодат қилишингиз бўлмаса, Роббим сизларга ҳеч қандай эътибор бермас эди. Яъни, Аллоҳ таоло сизларнинг ибодатингиздан манфаат топмайди ва сизларнинг мавжудлигингиз Унинг учун муҳим эмас. Лекин Унинг ибодат қилувчи бандалари борлиги учун У уларга раҳмат кўрсатади ва уларнинг дуосини ижобат қилади».

Сўнгра Аллоҳ таоло кофирларга қарата: «Сизлар эса Пайғамбарни ва у келтирган ҳақ динни ёлғонга чиқардингиз. Бас, бу ёлғонга чиқаришингиз туфайли сизларга лозим бўладиган, сизлардан ажралмайдиган азоб келади. Бу азоб дунёда ҳам, охиратда ҳам сизларни ўраб олади», деб хабар бермоқда. Бу эса улар учун катта таҳдид ва огоҳлантиришдир.

Оятдан олинадиган фойдалар:

1. Аллоҳ таоло бандаларининг ибодатига муҳтож эмас, балки бандалар Аллоҳнинг ибодатига муҳтождирлар. Ибодат қилиш бандалар учун шараф ва фазлдир.
2. Дуо — ибодатнинг ўзидир. Аллоҳга дуо қилиш банданинг Роббиси билан боғланишининг энг гўзал воситасидир.
3. Аллоҳ таолонинг бандаларига эътибор бериши уларнинг дуоси ва ибодати сабаблидир. Демак, ким Аллоҳга кўпроқ дуо қилса, унга янада кўпроқ раҳмат ва эътибор бўлади.
4. Ҳақни ёлғонга чиқариш оқибати — азобдир. Бу азоб инсондан ажралмайдиган даражада лозим бўлади. Шунинг учун ҳар бир инсон ҳақ динга иймон келтириши ва Унинг амрларига амал қилиши лозим.
5. Ушбу оят мўминларга ҳам ибратдир: улар доимо Аллоҳга дуо қилишлари, Унга илтижо этишлари ва ибодатларини давом эттиришлари керак, чунки бу уларнинг Аллоҳ наздидаги қадр-қимматини оширади.