شعراء سۈرىسى — ئايەت 103

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• آيَةً: ئىبرەت، ھېكمەتلىك ئالامەت، پەند-نەسىھەت.
• أَكْثَرُهُم: ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكى، يەنى ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىنىڭ كۆپ قىسمى.
• مُّؤْمِنِينَ: ئىمان كەلتۈرگۈچىلەر، ئىشەنگۈچىلەر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ قىسسىسىنى بايان قىلغاندىن كېيىن، شۇ قىسسىنىڭ ئىچىدە چوڭقۇر ئىبرەت ۋە ھېكمەت بارلىقىنى ئۇقتۇرىدۇ. ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئۆز قەۋمىنى تەۋھىدكە چاقىرغانلىقى، ئۇلارنىڭ بۇتپەرەسلىكىدىن يېنىشى، ئوتقا ئاتىلىشى ۋە ئاللاھنىڭ ئۇنى قۇتقۇزۇشى قاتارلىق ۋەقەلەرنىڭ ھەممىسىدە ئەقىل ئىگىلىرى ئۈچۈن ئۇلۇغ ئىبرەت بار. بۇ ئىبرەت شۇكى، ھەقىقەت ئۈچۈن كۈرەش قىلغان كىشىگە ئاللاھ ياردەم بېرىدۇ، باتىل ئۈستىدە ھەق غەلىبە قىلىدۇ.

ئەمما ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىنىڭ كۆپچىلىكى ئىمان كەلتۈرمىدى. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ دىنىغا چىڭ ئېسىلىۋېلىپ، ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشتىن باش تارتتى. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقەتنى قوبۇل قىلمايدىغانلارنىڭ كۆپلۈكى ھەقىقەتنىڭ خاتالىقىنى كۆرسەتمەيدۇ، بەلكى ئۇلارنىڭ كۆزىنىڭ پەردىلىك ۋە قەلبىنىڭ قاتتىقلىقىنى كۆرسىتىدۇ.

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەت ئارقىلىق بىزگە ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ قىسسىسىدىن ئۆگىنىش ئېلىشىمىزنى، ئىمان يولىدا چىڭ تۇرۇشىمىزنى ۋە ھەقىقەت ئۈچۈن سەۋر قىلىشىمىزنى تەلەپ قىلىدۇ. شۇنداقلا، ئاللاھنىڭ ئەزىز ۋە رەھىملىك ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ دۈشمەنلىرىدىن ئىنتىقام ئالىدىغانلىقىنى، مۇئمىن بەندىلىرىگە رەھىم قىلىدىغانلىقىنى ئەسكەرتىدۇ.

بۇ قىسسە بىزگە شۇنىمۇ كۆرسىتىدۇكى، ئىمان كەلتۈرگەن كىشىلەر ئاز بولسىمۇ، ئۇلار ئاللاھنىڭ ياردىمىگە ئېرىشىدۇ ۋە ئاخىرەتتە غەلىبە قىلىدۇ. شۇڭا، بىز ھەر قانداق شارائىتتا ئىمانىمىزنى مۇستەھكەم تۇتۇشىمىز، ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن ھىدايىتىگە شۈكۈر قىلىشىمىز ۋە باشقىلارنىمۇ ھەقىقەت يولىغا چاقىرىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ يولىدا مۇستەھكەم قەدەم قويغۇچىلاردىن قىلسۇن.