سوره شعراء — آيت 103

1) لفظن جي معنيٰ ۽ تشريح:

• إِنَّ فِي ذَٰلِكَ: بيشڪ ان ۾ (يعني اڳيان بيان ٿيل واقعي ۾).
• لَآيَةً: يقيناً هڪ وڏي نشاني ۽ عبرت جو سبق.
• وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُم: ۽ نه هئا انهن مان گھڻا.
• مُّؤْمِنِينَ: ايمان آڻيندڙ.

2) تفسير:

بيشڪ ان ۾ يعني حضرت ابراهيم عليه السلام جي قصي ۽ انهن ماڻهن جي انجام ۾، جيڪي سندس دعوت کي رد ڪري تباه ٿي ويا، هڪ وڏي عبرت ۽ نشاني آهي انهن لاءِ جيڪي نصيحت حاصل ڪرڻ چاهين ٿا. ۽ انهن مان گھڻا ايمان آڻيندڙ نه هئا، يعني حضرت ابراهيم عليه السلام جي قوم جا گھڻا ماڻهو سندس دعوت تي ايمان نه آڻيا ۽ نه مڃيائون. ۽ بيشڪ تنهنجو رب ئي غالب ۽ زبردست آهي، جيڪو ڪوڙ ڀائيندڙن کان بدلو وٺڻ تي قادر آهي، ۽ پنهنجي مؤمن ٻانهن تي وڏو مهربان آهي.

3) استنباط ۽ فائدا:

• قرآن مجيد ۾ بيان ڪيل پراڻا واقعا رڳو ڪهاڻيون نه آهن، پر انهن ۾ انسان لاءِ وڏا سبق ۽ عبرتون پوشيده آهن.
• الله تعاليٰ جي نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم کي تسلي ڏني پئي وڃي ته تنهنجي قوم جا گھڻا ماڻهو ايمان نه آڻيندا، اهو ڪو نئون نه آهي، پر اڳين نبين سان به ائين ئي ٿيو.
• ايمان آڻڻ الله جي خاص فضل ۽ هدايت جو نتيجو آهي، رڳو دليلن ۽ معجزن سان هر ڪو ايمان نه ٿو آڻي.
• الله تعاليٰ غالب ۽ زبردست آهي، جيڪو ڪوڙ ڀائيندڙن کان ضرور بدلو وٺندو آهي، ۽ ساڳئي وقت پنهنجي مؤمن ٻانهن تي وڏو مهربان ۽ رحمدل آهي.
• اهي واقعا اسان کي سکڻ گهرجن ته اسان عبرت حاصل ڪندڙ بنجون، ۽ ايمان آڻڻ ۾ دير نه ڪريون، ڇاڪاڻ ته ايمان ئي دنيا ۽ آخرت جي ڪاميابي جو رستو آهي.