Shu'aro surasi — Oyat 226

Kalimalarning maʼnosi:

• Yaquluna – aytadilar, daʼvo qiladilar.
• Ma la yafʼalun – qilmaydigan narsalarni (qilganliklarini daʼvo qiladilar).

Tafsir:

Ushbu oyatda shoir-u shuaro (sheʼriyat ahli)ning yana bir nuqsoni bayon qilinmoqda: ular koʻpincha oʻzlari qilmaydigan ishlarni qilganliklarini daʼvo qiladilar, yaʼni yolgʻon soʻzlaydilar. Ular sheʼrlarida qahramonlik, saxovat, jasurlik, iffat va boshqa fazilatlarni madh etadilar, lekin amalda bularning hech birini bajarmaydilar. Ular til bilan ulugʻ maʼnolarni aytadilar, ammo qalblari va amallari buning aksini koʻrsatadi. Bu ularning soʻzlari bilan amallari orasidagi tafovutni, yaʼni munofiqlik va yolgʻonchilikni ochib beradi. Shuning uchun ham ularning sheʼriyatiga ishonib boʻlmaydi, chunki ular haqiqatni emas, balki xayol va yolgʻonni kuylaydilar.

Foydalar:

1. Musulmon kishi soʻzida rostgoʻy boʻlishi, aytganini qilishi va qilmagan ishini qilgan deb daʼvo qilmasligi lozim. Bu — iymonning alomatidir.
2. Yolgʻon va munofiqlik — haq yoʻlidan adashganlarning xislati boʻlib, moʻmin kishi bundan saqlanishi kerak.
3. Islom dini soʻz va amal birligini talab qiladi; kimning soʻzi amaliga mos boʻlsa, u kishi jamiyatda ishonch va hurmat qozonadi.
4. Qurʼoni Karim bizni har qanday yolgʻondan, boʻlar-boʻlmas daʼvolardan va til bilan amal orasidagi nomuvofiqlikdan qaytaradi, toʻgʻrilik va halollikka chorlaydi.