Nəml surəsi — Ayə 14

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• وَجَحَدُوا بِهَا: Onlar bu ayələri (möcüzələri) inkar etdilər, dil ilə danıb yalan saydılar.
• وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ: Onların qəlbləri və daxili aləmləri bu ayələrin həqiqətən Allahdan olduğuna tam əmin idi.
• ظُلْمًا: Haqsızlıq, zülm və haqqa qarşı təcavüz mənasında.
• عُلُوًّا: Təkəbbür, böyüklük iddiası, haqqı qəbul etməyə yanaşmamaq.
• عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ: Fəsad törədənlərin, yer üzündə pozğunluq yayanların sonu, aqibəti.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala buyurur ki, Firon və onun tayfası Musaya (əleyhissəlam) verilən açıq-aydın möcüzələri gördülər, onların həqiqətən Allah tərəfindən olduğunu qəlblərində tam dərk etdilər, lakin yenə də onları dil ilə inkar etdilər. Onlar bunu nə cəhalətdən, nə də ki bilməməzdən etmədilər. Əksinə, haqsızlıq və təkəbbür üzündən, haqqa boyun əymək istəmədikləri üçün belə etdilər. Onların qəlbi haqqı təsdiqləyirdi, amma qürur və məğrurluq onları haqqı etiraf etməkdən saxladı.

Ey Peyğəmbər! Bax gör yer üzündə fəsad törədənlərin, küfr və günahlarla pozğunluq yayanların sonu necə oldu. Allah onları dənizdə qərq edərək məhv etdi, kökünü kəsdi. Bu, həm Firon və tayfası üçün, həm də onların yolunu davam etdirən hər bir kəs üçün ibrətamiz bir nümunədir.

Bu ayə həm də Məkkə müşriklərinə bir xəbərdarlıqdır. Onlar da Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) gətirdiyi ayələri qəlblərində doğru bildikləri halda, təkəbbür və haqsızlıq üzündən inkar edirdilər. Onların da aqibəti Fironun aqibəti kimi olacaqdır.

3) Dəvət və nəsihət:

Allahın ayələrini inkar etmək yalnız cahillikdən irəli gəlmir. Bəzən insan haqqı dərk edir, qəlbi onu təsdiqləyir, amma təkəbbür, mənsəb sevgisi, cəmiyyətin təzyiqi və ya nəfsin istəkləri onu haqqa boyun əyməkdən saxlayır. Bu, ən təhlükəli vəziyyətdir, çünki bu hal insanı əbədi məhvə aparır.

Ey insan! Qəlbinə qulaq as. Əgər qəlbin haqqı tanıyırsa, dilinlə onu inkar etmə. Təkəbbürə qapılma, çünki təkəbbür şeytanın sifətidir və onu cəhənnəmə aparan yoldur. Haqqa boyun əymək zəiflik deyil, əksinə izzət və qurtuluş yoludur. Allahın ayələri sənə gəldikdə, onları açıq qəlblə qəbul et, çünki bu ayələr sənin dünya və axirət səadətinə aparan işıqdır.

Unutma ki, yer üzündə fəsad törədənlərin sonu həmişə məhv olmuşdur. Tarix boyu haqqı inkar edən, zülm edən, təkəbbür göstərən xalqlar yox olub getmişdir. Sən də öz həyatında haqqa sarıl, saleh əməllər et və Allahın rəhmətindən ümidini kəsmə. Allah tövbə edənləri bağışlayır və haqqa yönələnləri doğru yola yönəldir.