Nəml surəsi — Ayə 61

Sözlərin izahı:

• قَرَارًا (qəraran): Sabit, rahat yerləşilən, tərpənməyən məskən.
• خِلَالَهَا (xilaləha): Onun ortası, arası, daxili.
• رَوَاسِيَ (rəvasiyə): Dağlar; yer üzünü sabit saxlayan möhkəm dirəklər.
• حَاجِزًا (hacizən): Maneə, ayırıcı sədd; iki şeyin bir-birinə qarışmasına mane olan sipər.
• الْبَحْرَيْنِ (əl-bəhreyn): İki dəniz — şirin su və duzlu su.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-təala Öz qüdrətinin və vəhdaniyyətinin (birliyinin) açıq-aydın dəlillərini xatırladır və müşriklərə sual edir: Onların ibadət etdikləri bütlər yaxşıdır, yoxsa bu böyük nemətləri bəxş edən Allah?

Allah yer üzünü elə yaradıb ki, insan onun üzərində rahat, sabit və tərpənmədən yaşayır. Yerin ortasından şirin çaylar axıdıb ki, insanlar və heyvanlar sudan içib, torpaq suvarılıb bərəkət versin. Yer üzünü dağlarla möhkəmlədib ki, silkələnib insanları narahat etməsin. Və iki dənizin — şirin su ilə duzlu suyun — arasına görünməz bir sədd qoyub ki, biri digərinə qarışmasın, şirin su duzlanıb içilməz olmasın. Bütün bunlar təsadüfən deyil, yalnız bir Allahın hikməti və qüdrəti ilə baş verir.

Elə isə, ey insanlar, Allahdan başqa ibadət etdiyiniz tanrılar bu işlərdən hər hansı birini görübmü? Onlardan hansı yeri sabit edib, çaylar axıdıb, dağlar dikəldib, dənizləri bir-birindən ayırıb? Heç biri! Deməli, ibadətə yalnız Allah layiqdir.

Lakin müşriklərin çoxu bunu bilmir — daha doğrusu, bilmək istəmir. Onlar Allahın əzəmətini dərk etmədən, ata-babadan qalma adətlə kor-koranə şirkə düşürlər. Əgər həqiqətən düşünüb Allahın bu saysız-hesabsız nemətlərinə baxsaydılar, heç vaxt Ona heç bir şeyi şərik qoşmazdılar.

Ey iman gətirən insan! Bu ayə sənə Allahın sonsuz mərhəmətini və qüdrətini xatırladır. Sən hər gün yerin üzərində rahat gəzirsən, çaylardan su içirsən, dağların səni qoruduğunu görürsən, şirin suyun duzlu suya qarışmadığını müşahidə edirsən — bunların hamısı Allahın sənə olan sevgisinin və qayğısının əlamətidir. Bu nemətləri verənə şükür et, yalnız Ona ibadət et, Onun birliyinə qəlbən və dillə şahidlik et. Çünki həqiqi azadlıq, həqiqi rahatlıq və əbədi səadət yalnız Allaha təslim olmaqdadır.