Naml surasi — Oyat 81

Kalima ma'nolari:

• الْعُمْيِ – ko‘zi ojizlar, bu yerda haqiqatni ko‘rmaydigan, ko‘ngil ko‘zi ko‘r bo‘lganlar.
• ضَلَالَتِهِمْ – ularning adashganliklari, zulmat va xatolik yo‘llari.
• تُسْمِعُ – eshittirasiz, ovozni yetkazasiz.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Siz ko‘ngil ko‘zlari ko‘r bo‘lgan, haqiqatni ko‘rishdan mahrum qilingan kimsalarni ularning adashganliklaridan qutqarib, to‘g‘ri yo‘lga sola olmaysiz. Chunki ular hidoyatga qodir emaslar, xuddi jismonan ko‘zi ojiz kishi o‘z yo‘lini topa olmagani kabi, ular ham aql va tushuncha jihatdan shu holatdadirlar. Sizning vazifangiz faqat da'vat qilish va yetkazishdir. Ammo haqiqiy foyda beradigan eshittirish faqat Bizning oyatlarimizga iymon keltiradigan, ularni tasdiqlaydigan va chin dildan qabul qiladigan kishilargagina yetadi. Ana o‘shalar musulmonlardir — Ular Allohning amrlariga bo‘ysunuvchi, ixtiyorlarini Uning hukmiga topshirgan, itoatkor bandalardir. Ular da'vatingizni eshitib, unga ijobat qiladilar va najot topadilar. Ammo ko‘ngil ko‘zlari ko‘r bo‘lganlar uchun esa, ular eshitsalar ham, foyda bermaydi, chunki ular iymon va tasdiqdan mahrumdirlar.

Foydalar:

• Payg‘ambar alayhissalomning vazifasi faqat yetkazish va da'vat qilishdir; hidoyat berish esa faqat Allohning qo‘lidadir. Bu esa da'vatchilarga katta saboq — natija uchun emas, balki vazifani ado etish uchun harakat qilish kerak.
• Iymon — bu qalb va aql bilan tasdiqlashdir; u holda eshitish va dalillar foyda bermaydi. Shuning uchun har bir inson o‘z qalbini poklab, haqiqatni qabul qilishga tayyor bo‘lishi lozim.
• Musulmon bo‘lish — bu Allohga to‘liq bo‘ysunish va Uning amrlariga ixtiyoriy ravishda itoat etishdir. Bu oliy martaba bo‘lib, insonni dunyo va oxirat saodatiga yetaklaydi.
• Qur'on oyatlari — bu hidoyat manbaidir; kim ularga iymon keltirib, amal qilsa, to‘g‘ri yo‘lni topadi, kim ulardan yuz o‘girsa, adashgan holda qoladi.