سوره نمل — آیه 81

معانی کلمات:

• الْعُمْی: کورانِ دل و بصیرت، نه کورانِ چشم ظاهری.
• ضَلَالَتِهِمْ: گمراهی و انحرافشان از راه حق.
• تُسْمِعُ: میشنوانی (بهگونهای که سودمند افتد).
• مُسْلِمُونَ: تسلیمشوندگان و فرمانبردارانِ خالص.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! تو نمیتوانی کسانی را که خداوند بصیرت دلشان را کور کرده و از درک حقایق محرومشان ساخته، از گمراهیشان بازگردانی و به راه هدایت بیاوری. هدایتِ حقیقی تنها به دست خداست و تو نمیتوانی به گوشِ دلِ ناشنوای آنان سخن حق را برسانی. تو تنها میتوانی سخن خود را به گوش کسانی برسانی که به آیات و نشانههای ما ایمان آوردهاند؛ همانان که در برابر فرمانهای خدا تسلیماند و با جان و دل پذیرای دعوت تو هستند. پس برای هدایتِ آنان که خود بر کوریِ دل اصرار میورزند، خود را به رنج میفکن و اندوهگین مباش.

فواید و پیامهای آیه:

• هدایتِ واقعی تنها از آنِ خداست و پیامبران و مبلّغان، تنها وسیله و واسطهاند؛ پس مأیوس نشو اگر گروهی با وجود روشنگریها، ایمان نیاورند.
• کوریِ دل، بزرگترین مانعِ پذیرش حق است؛ پس باید پیوسته از خداوند بصیرت و بیناییِ دل بخواهیم.
• ایمان و تسلیم در برابر آیات الهی، کلیدِ شنیدنِ سخن حق و بهرهمندی از هدایت است؛ پس مؤمن واقعی کسی است که در برابر فرمانهای خداوند تسلیم باشد.
• دلسوزی پیامبر برای امت و تلاش او برای هدایت آنان، نشانهی رحمت و مهربانی اوست؛ اما نتیجهی نهایی کار به دست خداست و این، آرامشبخشِ دلِ مبلغان و دلسوزان است.