Сураи Аль-Касас — Оят 38

1. Маънои калимаҳое, ки дар оят равшансозӣ талаб мекунанд:

• الْمَلَأُ (ал-малаъ): бузургон ва ашрофи қавм, сарварони мардум.
• هَامَانُ (Ҳомон): вазир ва наздиктарини шахси Фиръавн, ки фармонҳои ӯро иҷро мекард.
• فَأَوْقِدْ (фа авқид): оташ равшан кун, биафрӯз.
• عَلَى الطِّينِ (ъала-т-тин): бар гил, яъне гилро бо оташ бипаз то хишт шавад.
• صَرْحًا (сарҳан): бинои баланду олӣ, қасри осмонбӯс.
• أَطَّلِعُ (атталиъу): боло равам, нигоҳ кунам, бар биноам ва бибинам.
• لَأَظُنُّهُ (ла азуннуҳу): ҳаққо, ман ӯро гумон мебарам.

1. Тафсири оят:

Фиръавн рӯ ба сарварону ашрофи қавми худ карда гуфт: «Эй бузургон! Ман барои шумо ҳеҷ маъбуде ғайр аз худам надонистаам, ки сазовори парастиш бошад». Ӯ ин суханонро аз рӯи кибру ғурур ва барои гумроҳ кардани мардум мегуфт, то онҳоро дар бандагии худ нигоҳ дорад ва касе ба парастиши Худои ягона рӯ наёварад.

Сипас Фиръавн ба Ҳомон, вазири худ, фармон дод: «Эй Ҳомон! Барои ман бар гил оташ биафрӯз», яъне гилро бипаз то хишти пухта шавад, «ва барои ман бинои баланду осмонбӯс бисоз», то аз болои он ба сӯи Худои Мӯсо, ки ӯ ба парастиши Ӯ даъват мекунад, нигоҳ кунам ва аз ҳолаш огоҳ шавам. Ӯ инро аз рӯи ҷаҳлу худписандӣ мегуфт, зеро мепиндошт, ки Худои Мӯсо дар осмон аст ва метавонад бо боло рафтан Ӯро бинад, ҳол он ки Худои таъоло аз ҳама чиз бартар ва аз макон пок аст.

Дар охир Фиръавн гуфт: «Ва ман бешубҳа Мӯсоро дар он чи мегӯяд, ки ӯ паёмбари Худост ва Худои ғайри ман ҳаст, аз дурӯғгӯён мешуморам». Ин суханонро ӯ аз нофаҳмӣ ва барои фирефтани қавми худ мегуфт, то мардум ба Мӯсо (алайҳис-салом) бовар накунанд ва ба Фиръавн содиқ бимонанд.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меоянд ва мардумро ба ислом ва Қуръон меҳрубон мекунанд:

• Қуръони Карим ҳатто суханони ҷаҳлу кибри фармонравоёни худписандро нақл мекунад, то бандагони Худо аз онҳо ибрат гиранд ва дар роҳи ҳаққонӣ устувор бошанд.
• Ин оят нишон медиҳад, ки ҳар гуна даъвои худоӣ ва бартарӣ аз Худои ягона сарчашмаи ҷаҳлу гумроҳӣ аст ва оқибати он нестӣ ва хорӣ аст.
• Худои таъоло ҳеҷ гоҳ бандагони худро танҳо намегузорад; Ӯ паёмбаронро барои ҳидояти мардум мефиристад ва ҳақро аз ботил ҷудо мекунад.
• Қуръон моро тарбият мекунад, ки ба суханони бузургон ва фармонравоён беандеша бовар накунем, балки бо чашми инсоф ва ақл ба ҳақиқат нигарем.
• Ин оят моро водор мекунад, ки ҳамеша ба Худои ягона таваккал кунем ва аз кибру ғурур дурӣ ҷӯем, зеро кибр сабаби ҳалокати Фиръавн ва амсоли ӯ гардид.
• Қуръон китоби ҳидоят аст ва ҳар касе ба он рӯ оварад, роҳи рост ва наҷотро меёбад, чунон ки Мӯсо (алайҳис-салом) бо он ба сӯи ҳақ даъват мекард.