Qəsəs surəsi — Ayə 55

Sözlərin izahı:

• اللَّغْوَ (ləğv): Mənasız, boş və pis sözlər; heç bir faydası olmayan, yersiz danışıqlar.
• أَعْرَضُوا (ə'rəzu): Üz çevirdilər, əhəmiyyət vermədilər, dinləmədilər.
• سَلَامٌ عَلَيْكُمْ (səlamun əleykum): Sizə salam olsun — burada vidalaşma və ayrılma mənasında olan bir salamdır, adi görüş salamı deyil.
• لَا نَبْتَغِي (la nəbtəği): Biz istəmirik, axtarmırıq, arzu etmirik.
• الْجَاهِلِينَ (əl-cahilin): Cahillər, bilməyənlər, haqqı tanımayanlar.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-taala əvvəlki ayələrdə vəsf olunan möminlərin gözəl əxlaqını bizə tanıdır. Onlar elə insanlardır ki, cahil və nadan kəslər onlara qarşı pis söz danışdıqda, təhqir və lağ-lağı eşitdikdə, ona qulaq asmır, üz çevirir və özlərini o boş sözlərə qarışdırmırlar. Onların cavabı təmiz və nəcib olur: "Bizim əməllərimiz bizə, sizin əməlləriniz sizə aiddir. Biz sizinlə mübahisə etmirik, sizə qarşı pis söz demirik. Sizə salam olsun — yəni sizdən uzaq dururuq, sizinlə vidalaşırıq. Biz cahillərlə oturub-durmaq, onların yolu ilə getmək istəmirik."

Bu, İslamın gözəl əxlaqıdır. Mömin insan pisliyə pisliklə cavab vermir, əksinə yaxşılıqla cavab verir, ya da susub uzaqlaşır. Bu davranış təkcə fərdi əxlaq deyil, həm də dəvət işində ən güclü vasitələrdən biridir. Çünki insanlar belə nəcib davranışı görəndə İslamın nuruna daha çox yaxınlaşırlar.

Düşünün: birisi sizə qarşı kobudluq edir, sizi təhqir edir, sizinlə mübahisə etmək istəyir. Siz isə ona təmiz bir ürəklə "salam olsun sizə" deyir, onun səviyyəsinə düşmürsünüz. Bu, nə qədər böyük bir əxlaq nümunəsidir! Bu ayə bizə öyrədir ki, haqq yolunda dayanan insan boş sözlərlə vaxtını keçirməməli, cahillərlə mübahisəyə girməməli, öz dəyərini qorumalıdır.

Ey insan! Bil ki, sənin əməllərin sənə, başqalarının əməlləri onlara aiddir. Sən yalnız öz hesabını verəcəksən. Ona görə də səni haqqa çağıran bu gözəl Quranın səsinə qulaq as, onun əxlaqını öyrən və həyatına tətbiq et. Bu, sənin dünya və axirət səadətinin açarıdır.