Sure Kasas — Ayet 55

Kelime Anlamları:

• el-Lagv (اللَّغْو): Değersiz, boş ve bâtıl söz; içinde hayır olmayan, akıl ve hikmetten yoksun konuşma.
• A'razû (أَعْرَضُوا): Yüz çevirdiler, iltifat etmediler, önemsemediler.
• Selâmün aleyküm (سَلَامٌ عَلَيْكُمْ): Burada bir vedalaşma ve ayrılış selamıdır; "bizden size zarar ve eziyet dokunmaz" anlamında bir güvence ifadesidir.
• Nebteğî (نَبْتَغِي): İsteriz, arzularız, talep ederiz.
• Câhilîn (الْجَاهِلِينَ): Bilgisizlikleri yüzünden doğru yoldan sapan, akılsızca ve kaba davranan kimseler.

Tefsir:

Bu âyet, iman eden ve güzel ahlâkı kendilerine şiar edinen salih kulların yüce vasıflarından birini daha beyan etmektedir. Onlar, kendilerine boş ve bâtıl sözler söylendiğinde, bu sözlere kulak asmazlar; onlarla mücadele etmez, tartışmaya girmez ve aynı şekilde karşılık vermezler. Bilirler ki, herkes yaptığının karşılığını görecektir. Bu sebeple o cahil ve kaba kimselere şöyle derler: "Bizim amellerimiz bize aittir, sizin amelleriniz de size aittir. Herkes kendi yaptığından sorumludur. Bizim size karşı hiçbir kötülüğümüz yoktur; selametle bizden ayrılın. Biz, sizin gibi cahillik edenlerle dostluk kurmayı, onların yolunu izlemeyi arzu etmeyiz."

Bu ifadeler, müminin olgunluğunu ve vakarını ortaya koyar. O, karşısındakinin cehaletine cehaletle karşılık vermez; bilakis onu güzel bir sözle savuşturur. Bu, Allah Resulü'nün (sallallahu aleyhi ve sellem) öğrettiği edeptir: "Yumuşak davranmak, her işte güzeldir." Mümin, kendisini boş işlerden ve faydasız tartışmalardan uzak tutar; vaktini ve enerjisini hayırlı işlere harcar. Bu davranış, aynı zamanda davetçiler için de en güzel örnektir: Bâtıl ile mücadele, onun seviyesine inmekle değil, ondan yüz çevirip hakkı dosdoğru anlatmakla olur.

Bu âyet, müminlere ne kadar güzel bir ahlâk dersi vermektedir! İnsanların kaba sözlerine, hakaretlerine ve boş iddialarına karşı sabırlı olmak, onlara aynıyla karşılık vermemek, müminin alametidir. Zira mümin, kıymetini bilir; vaktini boşa harcamaz. O, bilir ki asıl hedef Allah'ın rızasıdır; bu yolda kendisine atılan çamurlar onu yoldan alıkoyamaz. Bu sebeple mümin, cahillerle dostluk kurmaktan ve onların yolunu izlemekten sakınır; çünkü cahillik, kişiyi hem dünyada hem de ahirette zarara uğratan bir hastalıktır.

Bu güzel ahlâkı kendimize rehber edinelim. Karşılaştığımız her türlü kaba söz ve davranışa karşı, biz de bu âyetin öğrettiği edeple karşılık verelim. Unutmayalım ki, güzel ahlâk, imanın olgunluğunun en büyük göstergesidir ve insanları İslam'a yaklaştıran en tesirli vesiledir. Allah Teâlâ, bizleri cahillerin yolundan uzaklaştırıp, salih kulların yoluna hidayet eylesin. Âmin.