Аль-Касас сүресі — Аят 55

1. Сөздердің мағынасы:

• اللَّغْوَ — мағынасыз, бос, әдепсіз сөз; пайдасыз әңгіме.
• أَعْرَضُوا عَنْهُ — одан бет бұрды, назар аудармады.
• سَلَامٌ عَلَيْكُمْ — сендерге бейбітшілік болсын; мұнда қоштасу және айырылысу мәнінде.
• لَا نَبْتَغِي الْجَاهِلِينَ — надандармен араласуды, олардың жолын қаламаймыз.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ тағала иман еткен, бірақ бұрынғы қасиетті кітаптарға сенген адамдардың асыл мінезін сипаттайды. Олар қасиетсіз, мағынасыз, кейде тіпті кемсіту мен балағаттан тұратын сөздерді естіген кезде, оған араласпайды, жауап беріп ұрысқа кіріспейді, керісінше одан бет бұрып, назарын басқа жаққа аударады. Олар мұндай сөздерге ілесіп кетудің өздеріне пайда әкелмейтінін, тек абыройларын түсіретінін жақсы біледі.

Сондай-ақ олар әдептілікпен былай дейді: «Біздің істеген істеріміздің есебі өзімізге, сендердің істеріңнің есебі өздеріңе. Біз әркім өз амалының жауабын алатынына сенеміз. Сендерге бейбітшілік болсын, біз сендермен ұрыспаймыз, сендерге тіл тигізбейміз, сендерден де жамандық күтпейміз». Бұл — айырылысу мен қоштасу сәлемі, яғни «арамыздағы дау-дамайды тоқтатайық, әркім өз жолында» деген мағынаны білдіреді.

Олар осылайша надандармен, яғни білімі жоқ, әдепсіз, ақымақтыққа бой ұрған адамдармен араласпайтынын, олардың жолын қаламайтынын, олармен бірге болуды мақсат етпейтінін білдіреді. Себебі надандықпен араласу адамның дініне де, дүниесіне де зиян әкеледі. Бұл — шақырушылар мен иман иелеріне үлгі боларлық әдеп: жаман сөзге жаман сөзбен жауап бермей, керісінше ізгілікпен, сабырмен, кешіріммен қарау.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ислам — әдептілік пен ізгілік діні. Мұсылман адам өзіне тіл тигізген, балағаттаған адамға да жамандықпен жауап бермейді, керісінше кешірімділік танытады.
• Бос, мағынасыз, пайдасыз сөздерге араласпау — иман мен парасаттың белгісі. Уақытты пайдалы істерге жұмсау — нағыз даналық.
• Әр адам өз амалының жауабын өзі алады. Бұл әділеттілікке деген сенімді нығайтады және жауапкершілікті сезінуге тәрбиелейді.
• Надандармен, әдепсіздермен араласпау — дінің мен абыройыңды сақтаудың бір жолы. Жақсы орта — жақсылыққа жетелейді, жаман орта — жамандыққа бастайды.
• Бұл аят мұсылманды сабырлы, кешірімді, биязы болуға шақырады. Осындай асыл мінездер арқылы адамдар Исламның сұлулығын көреді және оған қызығушылық танытады.