સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 142

શબ્દોના અર્થ:

• أَمْ حَسِبْتُمْ: શું તમે ધાર્યું/સમજ્યું?
• وَلَمَّا: હજી તો નહીં (એટલે કે હજુ સુધી એવું બન્યું નથી)
• يَعْلَمِ اللَّهُ: અલ્લાહ જાણે/દેખે (અહીં અર્થ છે: પ્રગટ થાય, દૃશ્યમાન બને)
• جَاهَدُوا: જેહાદ કર્યું (અલ્લાહના માર્ગમાં સંઘર્ષ કર્યો)
• الصَّابِرِينَ: સબર કરનારાઓ (ધીરજ રાખનારાઓ)

આયતની તફસીર:

અય મુમિનો! શું તમે એવું ધારી બેઠા છો કે તમે સીધા જ જન્નતમાં પ્રવેશી જશો, જ્યારે હજુ સુધી તમારી પર એવી કસોટી આવી જ નથી કે જેમાં તમારા જેહાદ કરનારાઓ અને સબર કરનારાઓ પ્રગટ થાય? અલ્લાહ તઆલા તમારા અંતરની વાત જાણે છે, પણ એનો મતલબ એ નથી કે કસોટીની જરૂર જ નથી. કસોટી એટલા માટે છે કે જે લોકો અલ્લાહના માર્ગમાં લડે છે અને મુશ્કેલીઓ પર ધીરજ રાખે છે, તે દુનિયા સામે પ્રગટ થઈ જાય અને દરેકને ખબર પડે કે કોણ સાચો છે. જન્નત એટલી સસ્તી નથી કે માત્ર ઈમાન લાવવાથી મળી જાય; એના માટે જેહાદ, કુરબાની અને સબર જરૂરી છે. જે લોકો આ કસોટીઓમાંથી પસાર થઈને અલ્લાહ માટે લડે છે અને મુશ્કેલીઓમાં ડગમગતા નથી, તે જ ખરા મુમિન છે અને તે જ જન્નતના હકદાર છે.

આયતમાંથી ફાયદા:

1. જન્નત મહેનત વગર મળતી નથી — દરેક મુમિનને કસોટીમાંથી પસાર થવું પડે છે, જેથી તેની સાચી ઈમાનદારી પ્રગટ થાય.
2. જેહાદ અને સબર એ ઈમાનની કસોટી છે — જે વ્યક્તિ અલ્લાહના માર્ગમાં સંઘર્ષ કરે અને મુશ્કેલીઓ પર ધીરજ રાખે, તે અલ્લાહને પ્રિય છે.
3. અલ્લાહનું જ્ઞાન પૂર્ણ છે — અલ્લાહ તઆલા તો પહેલેથી જ જાણે છે કે કોણ સબર કરશે અને કોણ જેહાદ કરશે, પણ કસોટી દ્વારા એ ગુણો દુનિયા સામે પ્રગટ થાય છે, જેથી લોકોને એનો ઈન્સાફ મળે.
4. મુશ્કેલીઓ પર ધીરજ રાખવી એ ઈસ્લામનો મુખ્ય ગુણ છે — સબર એ એવી શક્તિ છે જે મુમિનને ક્યારેય હાર ખાવા દેતી નથી.
5. આ આયત મુમિનોને હિંમત આપે છે — કે જ્યારે કસોટી આવે ત્યારે ડરવું નહીં, પણ અલ્લાહ પર ભરોસો રાખીને જેહાદ અને સબરથી આગળ વધવું, કારણ કે એ જ જન્નતનો રસ્તો છે.
6. ઈસ્લામ એ ધીરજ અને કુરબાનીનો દીન છે — આ આયત દરેક મુસલમાનને શીખવે છે કે દીન માટે મહેનત કરવી, મુશ્કેલીઓ સહન કરવી અને અલ્લાહના માર્ગમાં આગળ વધવું એ જ સાચી કામયાબી છે.