સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 143

૧) શબ્દોની સમજૂતી:

• تَمَنَّوْنَ: તમે ઇચ્છતા હતા, આશા રાખતા હતા.
• الْمَوْتَ: મૌત, મૃત્યુ — અહીં અર્થ છે અલ્લાહના માર્ગમાં શહીદી.
• تَلْقَوْهُ: તેને મળવું, તેનો સામનો કરવો.
• رَأَيْتُمُوهُ: તમે તેને જોયું.
• تَنظُرُونَ: તમે જોઈ રહ્યા હતા, સામે જોઈ રહ્યા હતા.

૨) આયતની તફસીર:

હે ઈમાનવાળાઓ! યાદ કરો કે ઉહુદના યુદ્ધ પહેલાં તમે આતુરતાથી ઇચ્છતા હતા કે તમને પણ બદરના યુદ્ધ જેવો મોકો મળે, જેથી તમે અલ્લાહના માર્ગમાં જેહાદ કરી શકો અને શહીદીનું ઉચ્ચ સન્માન પ્રાપ્ત કરી શકો — જે તમારા ભાઈઓને બદરમાં મળ્યું હતું. તમે મૃત્યુને મળવાની, એટલે કે શહીદીની ઇચ્છા વ્યક્ત કરતા હતા, તે પહેલાં કે તેનો સામનો થાય. પછી જ્યારે ઉહુદનો દિવસ આવ્યો, ત્યારે તમે તમારી આંખો સામે તે સ્થિતિ જોઈ — યુદ્ધની કઠિનતા, શત્રુનો સામનો, અને મૃત્યુનાં કારણો તમારી સામે હાજર થયાં. તમે તે બધું જાતે જોયું, હવે તે ઇચ્છા પ્રમાણે ધીરજ રાખીને લડો અને ડગમગશો નહીં.

૩) આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

• અલ્લાહ તઆલા તેના બંદાઓની ઇચ્છાઓ અને નિય્યતોને જાણે છે, અને જ્યારે બંદો સાચી નિય્યત સાથે કંઈક માંગે છે, ત્યારે અલ્લાહ તેને તેની પરીક્ષા રૂપે આપે છે — જેથી સાચા અને ખોટા ઇમાનવાળાઓ વચ્ચે ફરક સ્પષ્ટ થાય.
• શહીદી અને જેહાદની ઇચ્છા કરવી એ ઈમાનની નિશાની છે, પરંતુ જ્યારે વાસ્તવિક મુશ્કેલી આવે ત્યારે ધીરજ રાખવી અને અલ્લાહ પર ભરોસો રાખવો એ સાચા ઈમાનની કસોટી છે.
• અલ્લાહના માર્ગમાં આવતી તકલીફો અને મુશ્કેલીઓ ટાળવી નહીં, પરંતુ તેનો સામનો ઈમાન અને સબર સાથે કરવો — કારણ કે અલ્લાહ તેના ધીરજવાળા બંદાઓને પ્રેમ કરે છે.
• આ આયત આપણને શીખવે છે કે ફક્ત ઇચ્છા કરવી પૂરતી નથી; ઇચ્છા સાથે અમલ, ધીરજ અને અલ્લાહના આદેશોનું પાલન જરૂરી છે.
• દુન્યવી મુશ્કેલીઓ અને મૃત્યુનો ડર આપણને અલ્લાહના માર્ગથી દૂર ન કરે — કારણ કે દરેક આત્માને મૃત્યુનો સ્વાદ ચાખવો જ છે, અને સાચી કામયાબી અલ્લાહના માર્ગમાં શહીદી અને તેની રઝા પ્રાપ્ત કરવામાં છે.