Сураи Аль Имран — Оят 39

1. Маънои калимаҳои душворфаҳм:

— فَنَادَتْهُ: пас нидо карданд ба ӯ, яъне садо доданд ва хитоб карданд.

— الْمَلَائِكَةُ: фариштагон; дар ин ҷо мақсад Ҷабраил (алайҳис-салом) аст, вале барои таъзим ба сиғаи ҷамъ зикр шудааст.

— الْمِحْرَابِ: ҷои ибодат, меҳроби масҷид, яъне ҷое, ки Закариё (алайҳис-салом) дар он ба намоз меистод.

— يَحْيَىٰ: номи фарзанди Закариё (алайҳис-салом), ки маънои «зинда мешавад» ё «зинда мекунад»-ро дорад; ӯ ба воситаи дуои падараш ба дунё омад ва ба ӯ ном гузошта шуд.

— مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِّنَ اللَّهِ: тасдиқкунандаи каломи Худо, яъне имон оварданд ба Исо (алайҳис-салом), ки бо фармони «Кун» (Бошь) аз ғайри падар ба дунё омад ва ӯро «калимаи Худо» меноманд.

— سَيِّدًا: сарвар, бузургвор, соҳиби мартабаи олӣ дар қавми худ.

— حَصُورًا: касе, ки нафси худро аз шаҳавоти ҳаром ва гуноҳҳо нигоҳ медорад; дар ин ҷо маънои он аст, ки ӯ худро аз занон ва шаҳавоти нафсонӣ дур медошт ва ба ибодат машғул буд.

— وَنَبِيًّا مِّنَ الصَّالِحِينَ: ва пайғамбаре аз зумраи солеҳон, яъне аз бандагони некӯкори Худо.

1. Тафсири оят:

Закариё (алайҳис-салом) дар меҳроби ибодат истода, ба Худованд дуо ва ниёз мекард. Дар ҳамон ҳол фариштагон — ки ба гуфтаи аксар муфассирон Ҷабраил (алайҳис-салом) буд — ба ӯ нидо карданд ва хабар доданд, ки Худованд дуояшро қабул кардааст ва ба ӯ хушхабар медиҳад, ки фарзанде ба дунё меояд, ки номаш Яҳё хоҳад буд.

Ин фарзанд хосиятҳои бузург дорад:

— Аввал, ӯ тасдиқкунандаи «калимаи Худо» — яъне Исо ибни Марям (алайҳис-салом) — хоҳад буд. Исо (алайҳис-салом) бо фармони Худо аз ғайри падар ба дунё омад ва Яҳё (алайҳис-салом) аз аввалин касоне буд, ки ба ӯ имон овард ва паёмбарии ӯро тасдиқ кард.

— Дуюм, ӯ дар миёни қавми худ сарвар ва бузургвор хоҳад буд; дар илм, ибодат ва некӯкорӣ мартабаи олӣ дошта, ба мардум пешвоӣ мекунад.

— Сеюм, ӯ «ҳасур» хоҳад буд, яъне нафси худро аз шаҳавоти ҳаром ва гуноҳҳо нигоҳ медорад, худро аз лаззатҳои дунёӣ дур медорад ва тамоман ба ибодати Парвардигор машғул мешавад.

— Чорум, ӯ пайғамбаре аз зумраи солеҳон хоҳад буд, ки дар некукорӣ ва покӣ ба дараҷаи баланд расидааст.

Ҳамин тавр, Худованд ба Закариё (алайҳис-салом) на танҳо фарзанд ато кард, балки фарзандеро ато кард, ки дар оянда пайғамбар, пешво ва намунаи покӣ ва ибодат хоҳад буд.

1. Фоидаҳои ин оят:

— Ин оят нишон медиҳад, ки дуои бандаи солеҳ дар ҳолати ибодат ва хушӯъ ба зудӣ қабул мешавад; Закариё (алайҳис-салом) дар ҳоли намоз дуо кард ва Худованд ба ӯ хушхабар дод.

— Худованд қудрат дорад, ки аз модари пиру ақим (нофарзанд) фарзанди солеҳ ва пайғамбар ато кунад; ин далели он аст, ки барои Худо ҳеҷ чиз ғайриимкон нест.

— Ин оят моро тарғиб мекунад, ки фарзандони солеҳ ва пок талаб кунем ва барои онҳо дуо намоем, зеро фарзанди солеҳ сарвати бузург ва сабаби некӣ дар дунё ва охират аст.

— Сифатҳои Яҳё (алайҳис-салом) — тасдиқи ҳақ, сарварӣ дар некукорӣ, покдоманӣ ва пайғамбарӣ — барои ҳар мусулмон намунаи ибрат аст; ҳар кас бояд дар роҳи имон, покӣ ва ибодат кӯшиш кунад.

— Ин оят муҳаббати моро ба Қуръон ва паёмбарони Худо зиёд мекунад, зеро мебинем, ки Худованд чӣ гуна бандагони солеҳи худро дӯст медорад ва ба онҳо неъматҳои бузург ато мекунад.