Аль Имран сүресі — Аят 39

1. Сөздердің мағынасы:

• فَنَادَتْهُ – оған дауыстады, үндеді.
• الْمَلَائِكَةُ – періштелер. Бұл жерде Жәбірейіл (ғ.с.) жалғыз болғанымен, құрметтеу үшін көптік түрде айтылған.
• الْمِحْرَابِ – ғибадат орны, мешіттегі құлшылық ететін жер.
• يَحْيَى – Яхья есімі. «Хайия» дегеннен алынған, яғни «тірілді» деген мағынада – бедеу қатынның бала көтеруіне байланысты қойылған есім.
• مُصَدِّقًا – растаушы, иман келтіруші.
• بِكَلِمَةٍ مِّنَ اللَّهِ – Аллаһтан бір сөзбен, яғни Иса (ғ.с.) – ол Аллаһтың «бол» деген сөзімен әкесіз жаратылған.
• وَسَيِّدًا – мырза, көсем, қауымына басшы болған адам.
• وَحَصُورًا – нәпсіқұмарлықтан таза, шаһуатқа бой алдырмайтын, әйелдерге жақындаспайтын, өзін ғибадатқа арнаған.
• وَنَبِيًّا مِّنَ الصَّالِحِينَ – ізгілерден шыққан пайғамбар.

1. Аяттың тәпсірі:

Зәкәрия (ғ.с.) мешіттегі ғибадат орнында тұрып, Раббысына құлшылық етіп, дұға жасап тұрған кезде періштелер оған үндеді. Олар оған Аллаһтың қуанышты хабарын жеткізді: Аллаһ саған Яхья есімді ұл сыйлайды. Бұл баланың сипаты – ол Аллаһтан келген бір сөзді, яғни Иса ибн Мәриямды (ғ.с.) растаушы болады. Иса (ғ.с.) Аллаһтың «бол» деген сөзімен әкесіз жаратылған ерекше жаратылыс иесі. Яхья (ғ.с.) Исаны (ғ.с.) ең алғаш растап, иман келтірген адам болды.

Сонымен қатар, Яхья (ғ.с.) өз қауымының алдында мырза, көсем болады – ол білімде де, ғибадатта да озат тұрады. Ол нәпсісін шаһуаттардан, соның ішінде әйелдерге деген құмарлықтан тежеп, өзін толықтай Раббысына ғибадат етуге арнаған пәк жан болады. Және ол ізгілердің қатарынан шыққан пайғамбар болады.

Бұл аят Зәкәрия (ғ.с.) қартайған шағында, әйелі бедеу болғанына қарамастан, Аллаһтың құдіретімен ұл сыйланатынын хабарлайды. Аллаһтың құдіреті шексіз – Ол қаласа, ешбір себепсіз-ақ жарата алады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың құдіреті шексіз: Қартайған адам мен бедеу әйелден бала сыйлау – Аллаһтың құдіретінің көрінісі. Бұл әрбір мұсылманға үміт береді: қандай қиын жағдайда болса да, Аллаһтан үміт үзбеу керек.
• Дұғаның қабыл болуы: Зәкәрия (ғ.с.) ғибадат орнында, құлшылық үстінде дұға жасады. Бұл – дұғаның ең қабыл болатын сәттерінің бірі. Мұсылман адам ғибадат үстінде шын жүректен дұға жасаса, Аллаһ оны қабыл етеді.
• Ғибадаттың қадірі: Зәкәрия (ғ.с.) мешітте тұрып намаз оқып, дұға жасады. Бұл ғибадаттың адамды Аллаһқа жақындататынын және игіліктерге жеткізетінін көрсетеді.
• Пәктік пен тазалық: Яхья (ғ.с.) нәпсіқұмарлықтан таза болды. Бұл мұсылмандарға үлгі – адам өз нәпсісін тежеп, шаһуаттарға бой алдырмай, Аллаһқа құлшылыққа бет бұруы керек.
• Ізгілермен бірге болу: Яхья (ғ.с.) ізгілерден шыққан пайғамбар болды. Бұл – ізгі ата-анадан ізгі ұрпақ шығатынын және ізгіліктің ұрпақтан-ұрпаққа жалғасатынын көрсетеді.
• Иса (ғ.с.) – Аллаһтың сөзі: Бұл аят Иса (ғ.с.) туралы маңызды мәлімет береді: ол Аллаһтың «бол» деген сөзімен әкесіз жаратылған. Бұл – Аллаһтың құдіретінің тағы бір кереметі.
• Қуанышты хабар: Аллаһ өз құлдарына қуанышты хабарлар береді. Бұл – Аллаһтың мейірімділігі мен рақымының көрінісі. Мұсылман адам әрқашан Аллаһтың рақымынан үміт етуі керек.