سوره آل عمران — آيت 39

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• فَنَادَتْهُ: پوءِ ساڻس سڏ ڪيائون.
• الْمَلَائِكَةُ: ملائڪن، هتي مراد جبرائيل عليه السلام آهي، کيس جمع جو صيغو ڏيڻ سندس شان ۽ عظمت ظاهر ڪرڻ لاءِ آهي.
• الْمِحْرَابِ: عبادت جي جاءِ، نماز پڙهڻ جو هنڌ (مسجد جو خاص حصو).
• يَحْيَىٰ: هڪ نبيءَ جو نالو، جنهن جي معنيٰ آهي ”جيئرو ٿيڻ“، ڇاڪاڻ ته سندس ڄمڻ سان بانجهه ماءُ جي رحم ۾ زندگي پيدا ٿي.
• مُصَدِّقًا بِكَلِمَةٍ مِّنَ اللَّهِ: الله جي هڪ ڪلمي جي تصديق ڪندڙ، مراد حضرت عيسىٰ عليه السلام آهن، جن کي ”الله جو ڪلمو“ چيو ويو آهي ڇاڪاڻ ته هو بغير پيءُ جي رڳو ”ڪُن“ (ٿي وڃ) جي ڪلمي سان پيدا ٿيا.
• سَيِّدًا: سردار، ماڻهن ۾ بلند مرتبي وارو.
• حَصُورًا: پاڻ کي شهوات کان بچائيندڙ، عفت ۽ پرهيزگاري اختيار ڪرڻ وارو.
• نَبِيًّا مِّنَ الصَّالِحِينَ: نبي ۽ صالحن مان.

2) تفسير:

پوءِ ملائڪن حضرت زڪريا عليه السلام کي سڏ ڪيو، ان وقت هو پنهنجي عبادت جي جاءِ ۾ بيهي نماز پڙهي رهيو هو. ملائڪن کيس خوشخبري ڏني ته الله تعاليٰ توکي هڪ پٽ جي بشارت ڏئي ٿو، جنهن جو نالو يحيىٰ هوندو. هي ٻار اهڙو هوندو جو الله جي هڪ ڪلمي (يعني حضرت عيسىٰ عليه السلام) جي تصديق ڪندڙ هوندو، ۽ هو پنهنجي قوم جو سردار ۽ بلند مرتبي وارو هوندو. هو پاڻ کي گناهن ۽ نفساني خواهشن کان بچائيندڙ ۽ پرهيزگار هوندو، ۽ الله تعاليٰ کيس نبوت سان سرفراز ڪندو، اهڙي طرح هو صالحن ۽ نيڪن مان هڪ نبي هوندو.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ پنهنجي نيڪ ٻانهن جي دعا قبول ڪري ٿو ۽ کين اهڙي وقت ۾ به خوشخبري ڏئي ٿو جڏهن اهي عبادت ۾ مصروف هجن.
• اولاد جي نعمت الله جي وڏي مهرباني آهي، خاص ڪري اهڙي اولاد جيڪو نبي ۽ صالح هجي.
• نماز ۽ عبادت جو اهو وقت به قبوليت جو وقت آهي، جڏهن ٻانهو پنهنجي رب جي حضور ۾ دلي توجہ سان بيٺو هجي.
• پرهيزگاري، عفت ۽ نفس جي خواهشن کان بچڻ الله جي نبيئن جي به صفت رهي آهي، تنهنڪري اسان کي به انهن صفتن کي اختيار ڪرڻ گهرجي.
• نيڪ ۽ صالح ماڻهن جي صحبت ۽ انهن جي صفتن جي پيروي ڪرڻ اسان کي الله جي ويجهو ڪري ٿي.
• الله تعاليٰ جي قدرت ۽ حڪمت تي ايمان رکڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته هو ناممڪن کي به ممڪن بڻائي ٿو، جيئن بانجهه ماءُ کي اولاد ۽ پيرسن پيءُ کي پٽ عطا ڪيائين.