سوره روم — آیه 52

معانی کلمات:

• الْمَوْتَىٰ: مردگان (در اینجا منظور کسانی است که دلهایشان مرده و از پذیرش حق بازماندهاند).
• الصُّمّ: کران (کسانی که از شنیدن حق خودداری میکنند).
• الدُّعَاء: دعوت و ندای حق.
• وَلَّوْا مُدْبِرِینَ: پشت کنند و روی برگردانند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! همانگونه که تو نمیتوانی سخن خود را به گوش مردگان برسانی و یا کرانی را که از تو روی برگرداندهاند و پشت کردهاند، شنوا کنی، مشرکان و کافران نیز که دلهایشان مرده و گوشهایشان از شنیدن حق بسته است، از دعوت تو بهرهای نمیبرند. آنان با وجود آنکه زندهاند و در برابر تو حاضرند، اما به سبب عناد و لجاجت، همچون مردگان و کراناند؛ نه سخن حق را میشنوند و نه از آن پند میگیرند. اگر کسی که گوشش کر است و رو به تو میکند صدایت را نشنود، حال آنکه پشت کند و برود، به طریق اولی نخواهد شنید. پس اندوهگین نباش که هدایت آنان در دست تو نیست؛ تو فقط مأمور به رساندن پیام هستی و خداوند هر که را بخواهد هدایت میکند.

فواید و پیامهای آیه:

1. هدایت و ایمانآوردن تنها به دست خداست و پیامبر (صلیاللهعلیهوسلم) و مبلغان دین فقط وظیفه رساندن پیام را دارند؛ بنابراین نباید از عدم پذیرش مردم ناامید یا غمگین شد.
2. انسان باید در برابر حق، گوش شنوا و دلی زنده داشته باشد؛ زیرا کسی که از روی stubbornness و عناد روی برتابد، از هدایت محروم میماند.
3. این آیه تسلیتی برای مؤمنان و دلداریای برای آنان است که در راه دعوت به خیر، با مخالفت و بیمهری مواجه میشوند؛ بدانند که این رفتار از سوی مخالفان، نشانه کوردلی آنان است نه کوتاهی مبلغ.
4. اهمیت استفاده از فرصت هدایت و توجه به ندای حق را میرساند؛ چرا که کسی که پشت کند و فرصت را از دست بدهد، ممکن است دیگر توفیق شنیدن و پذیرش را نیابد.
5. در این آیه، تشبیه کافران به مردگان و کران، هشداری است برای همه ما که مبادا با غفلت و بیاعتنایی به آیات الهی، خود را در زمره آنان قرار دهیم و از حیات معنوی و شنوایی دل محروم شویم.