Loğman surəsi — Ayə 11

Bu ayədə izah tələb edən bəzi kəlmələr:

• خَلْقُ اللَّهِ — Allahın yaratdığı, yəni Onun yaratma qüdrətinin əsəri.
• فَأَرُونِي — "Göstərin mənə", yəni "deyin görüm, sübut edin".
• الَّذِينَ مِن دُونِهِ — Allahdan başqa ibadət etdikləri bütlər, tanrılar.
• ضَلَالٍ مُّبِينٍ — açıq-aydın azğınlıq, haqq yoldan aşkar sapma.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə insanlara Öz qüdrətini və yaratma gücünü xatırladır. Göylərdə, yerdə, dağlarda, dənizlərdə, bitkilərdə, heyvanlarda və insanın özündə gördüyümüz hər şey — hamısı Allahın yaratdığıdır. Bunlar Allahın varlığının və qüdrətinin aşkar dəlilləridir.

Sonra Allah müşriklərə meydan oxuyaraq buyurur: "Elə isə göstərin görüm, Allahdan başqa ibadət etdiyiniz o bütlər, o uydurma tanrılar nə yaradıb?" Onların heç bir şey yarada bilmədiyi, hətta özlərinin də yaradılmış olduğu hamıya aydındır. Daşdan, ağacdan, metaldan düzəldilən bütlər nə bir yarpaq, nə bir damla su, nə də bir zərrə yarada bilməz.

Ayənin sonunda Allah buyurur ki, bu müşriklər — yəni özlərinə zülm edən, haqqı inkar edən kimsələr — açıq-aydın bir azğınlıq içindədirlər. Onlar yaradanla yaradılanı, qüdrət sahibi ilə aciz olanı bir tuturlar. Bu isə ağıl və vicdan sahibi hər kəsin görə biləcəyi aşkar bir sapmadır.

Ey insan! Bir düşün: səni yoxdan var edən, sənə göz, qulaq, ürək, ağıl verən, yer üzünü sənin üçün döşəyən, göyü sənin üzərinə dam edən kimdir? Günəşi səhər doğdurub axşam batıran, yağmuru yağdırıb torpağı dirildən, ruzini verən, canını alıb yenidən dirildəcək olan kimdir? Bütün bunlar tək Allahın əlindədir. Elə isə yalnız Ona yönəl, yalnız Ondan istə, yalnız Ona sığın. Çünki əsl qurtuluş, əsl səadət və əsl uğur — yalnız Allaha təslim olmaqdadır. Quran isə sənə bu haqqı ən gözəl şəkildə göstərən nur və hidayətdir.