سوره لقمان — آیه 11

معانی کلمات:

• «خَلْقُ اللهِ»: آفرینش خداوند.
• «فَأَرُونِي»: پس به من نشان دهید.
• «مَاذَا خَلَقَ»: چه چیزی آفریده‌اند.
• «الَّذِينَ مِن دُونِهِ»: کسانی که غیر از او (معبودان و خدایان دروغین) هستند.
• «ضَلَالٍ مُّبِينٍ»: گمراهی آشکار و روشن.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، پس از ذکر نمونه‌هایی از آفرینش شگفت‌انگیز خود در آسمان‌ها و زمین، خطاب به مشرکان می‌فرماید: این آفرینشی که می‌بینید و از آن سخن گفته شد، آفرینش خداست؛ همان خدایی که هیچ شریکی ندارد. پس ای مشرکان! به من نشان دهید که معبودان شما که غیر از خدا هستند و آن‌ها را می‌پرستید، چه چیزی را آفریده‌اند؟ آیا آن‌ها حتی توانایی آفریدن کوچک‌ترین موجودی را دارند؟ قطعاً هیچ چیزی نیافریده‌اند و خودشان مخلوق و آفریده شده‌اند. اما این ظالمان (مشرکان) که با وجود این همه دلایل روشن، باز هم غیر خدا را عبادت می‌کنند، در گمراهی آشکار و روشنی قرار دارند؛ گمراهی‌ای که هیچ تردیدی در آن نیست، زیرا آن‌ها موجوداتی را شریک خدا قرار می‌دهند که نه توانایی آفریدن دارند و نه حتی مالک نفع و ضرر خودشان هستند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. شناخت عظمت خداوند از طریق آفرینش: این آیه ما را دعوت می‌کند تا با تأمل در آفرینش آسمان‌ها، زمین، کوه‌ها، دریاها و موجودات زنده، به عظمت و قدرت بی‌پایان خداوند پی ببریم و او را با علم و یقین عبادت کنیم.
2. بطلان شرک و بت‌پرستی: آیه به زیبایی نشان می‌دهد که معبودان دروغین هیچ خلاقیتی ندارند و پرستش آن‌ها بر اساس جهل و گمراهی است؛ بنابراین انسان عاقل باید تنها به سوی خدای یگانه روی آورد.
3. حجت‌آوری بر مشرکان: خداوند با لحنی قاطع از مشرکان می‌خواهد که دلیل و برهانی برای شرک خود بیاورند؛ این نشان می‌دهد که دین اسلام بر پایه استدلال و منطق استوار است و پیروان آن را به تفکر و اندیشه دعوت می‌کند.
4. هشدار درباره عاقبت ظلم: کسانی که با وجود دلایل روشن، راه باطل را برمی‌گزینند، ظالم نامیده شده‌اند و در گمراهی آشکاری هستند که سرانجام آن، ندامت و عذاب است؛ پس باید از این هشدار عبرت گرفت و به راه حق بازگشت.
5. توحید، اساس سعادت: این آیه یادآور می‌شود که ریشه تمام خوبی‌ها و سعادت‌ها در توحید و یکتاپرستی است و هرگونه انحراف از آن، انسان را به گمراهی و بدبختی می‌کشاند.