Аль-Ахзаб сүрөсү — Аят 67

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• سَادَتَنَا (саадатанаа): "биздин мырзаларыбыз, башчыларыбыз, жетекчилерибиз" дегенди билдирет. Бул жерде коомдогу аброю жогору, сөзү өткөн, эл ээрчиген адамдар.
• كُبَرَاءَنَا (кубараа'анаа): "биздин чоңдорубуз, улуктарыбыз" деген мааниде. Бул да коомдогу даражалуу, таасирдүү адамдарды билдирет.
• السَّبِيلَا (ас-сабиилаа): "жол" деген сөз. Бул жерде "туура жол, хидаят жолу, ыйман жолу" дегенди түшүндүрөт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят кыямат күнүндө каапырлардын айта турган сөздөрүн баяндайт. Алар Аллахка кайрылып: "Оо, Раббибиз! Биз дүйнөдө өзүбүздүн башчыларыбызга, жетекчилерибизге жана коомдогу улуктарыбызга баш ийдик. Бирок алар бизди адаштырып, туура жолдон четтетти. Алар бизди ыймандан, хидаяттан алыстатып, адашууга алып келди" — деп айтышат.

Алар бул сөздөрү менен өздөрүнүн күнөөсүн башкаларга оодарууга аракет кылышат. Бирок бул алардын жоопкерчилигин жеңилдетпейт. Анткени алар өз эрки менен, ойлонуп, акыл жүгүртүп, башчыларына ээрчишкен. Аллах аларга акыл, пайгамбар, китеп берген, бирок алар туура жолду издебей, соқурларга ээрчип, адашууну тандашкан.

Бул аят бизге маанилүү сабак берет: кимдир бирөөгө сокурларча баш ийүү, анын айткандарын текшербей ээрчүү — адамды адашууга алып барат. Айрыкча, Аллахтын буйруктарына каршы келген нерселерде адамдарга баш ийүү болбойт. Ар бир адам өзүнүн жосундары үчүн өзү жооп берет. Башчылар да, ээрчигендер да кыяматта жоопко тартылышат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Жоопкерчилик жеке: Ар бир адам өз иш-аракеттери үчүн өзү жооп берет. "Мени башкалар адаштырды" деген шылтоо кыяматта кабыл алынбайт. Бул бизди ойлонууга, туура чечим кабыл алууга үйрөтөт.
• Текшерүү жана ой жүгүртүү: Ислам бизди сокурларча ээрчүүгө эмес, акыл жүгүртүп, изилдеп, туура жолду тандоого чакырат. Куранды окуп, үйрөнүп, анын негизинде жашоо — бактылуулуктун жолу.
• Туура жол — Аллахтын жолу: Адамдардын айткандары ар дайым туура боло бербейт. Аллахтын буйруктары жана пайгамбардын (с.а.в.) сүннөтү — эң ишенимдүү жол көрсөткүч. Бул жолго ээрчүү адамды дүйнөдө да, акыретте да бакытка жеткирет.
• Ыймандын күчү: Куран бизге акырет жөнүндө ачык маалымат берип, жоопкерчиликти эскертет. Бул ыйманды бекемдейт, жүрөктү ойготуп, жакшылыкка умтултат. Куранды окуган сайын жүрөк жумшарып, Аллахка болгон сүйүү артат.
• Кечирим суроо мүмкүнчүлүгү: Бул аят кыяматтагы өкүнүчтү баяндайт. Бирок дүйнөдө жашап жатканда тообо кылып, туура жолго түшүү мүмкүнчүлүгү бар. Бул — Аллахтын чоң ырайымы. Ошондуктан ар дайым тообо кылып, Аллахтан кечирим суроо — ыймандуу адамдын белгиси.
• Ислам — жеңил жана түшүнүктүү дин: Ислам бизди адаштырбайт, тескерисинче, туура жолго салат. Куранды үйрөнүү, пайгамбардын жашоосун изилдөө — жашообузду жакшыртып, бактылуу кылат.