Sure Ahzâb — Ayet 67

Kelime Anlamları:

• Sâdetenâ: Efendilerimiz, liderlerimiz, önderlerimiz.
• Küberâenâ: Büyüklerimiz, ileri gelenlerimiz, toplumun önde gelen şahsiyetleri.
• Edallûnâ: Bizi saptırdılar, yoldan çıkardılar.
• Sebîlâ: Yol, doğru yol, hidayet yolu.

Tefsir:

Kıyamet gününde, o zalim ve inkârcı kimseler, dünyada iken kendilerine uydukları önderlerini ve büyüklerini hatırlayacaklar ve şöyle diyeceklerdir: "Rabbimiz! Biz, dünyada iken efendilerimize ve büyüklerimize itaat ettik. Onların sözlerini dinledik, onların peşinden gittik. Fakat onlar bizi doğru yoldan saptırdılar; bizi hidayet yolundan uzaklaştırıp dalalet ve küfür çukuruna attılar."

Bu ifade, o gün insanın kendi mazeretini dile getirme çabasıdır. Ancak bu mazeret, Allah katında asla kabul edilmeyecek bir mazerettir. Çünkü hiç kimse, bir başkasını körü körüne takip ederek sorumluluktan kurtulamaz. Herkes kendi aklını kullanmak, doğruyu araştırmak ve hakikati bulmakla yükümlüdür. Başkalarının peşinden gitmek, kişiyi sorumluluktan kurtarmaz.

Bu ayet, bizlere çok önemli bir ders vermektedir: İnsan, kim olursa olsun, hangi makamda bulunursa bulunsun, Allah'ın emirlerine aykırı bir söz söylediğinde ona itaat edilmez. Müslüman, sadece Allah'a ve Resûlü'ne itaat eder. Bunun dışında hiçbir insan, hiçbir lider, hiçbir büyük, Allah'ın emrine aykırı bir şeyi emrettiğinde dinlenmez. Zira itaat, yalnızca iyilik ve doğruluk üzerinedir.

Kıyamet gününde bu pişmanlık ve mazeret, kişiye hiçbir fayda sağlamayacaktır. O gün herkes kendi ameliyle baş başa kalacak, kimse kimsenin günahını yüklenmeyecektir. Bu sebeple, dünyada iken aklımızı kullanmalı, hakikati araştırmalı ve Allah'ın kitabı ile Resûlü'nün sünnetine sarılmalıyız. Başkalarının sözüne değil, vahyin ışığına tabi olmalıyız.

Bu ayet aynı zamanda, toplumda söz sahibi olanların, önderlerin ve büyüklerin de ne kadar ağır bir sorumluluk taşıdığını hatırlatmaktadır. Onlar, kendilerine uyanları doğru yola çağırmakla yükümlüdürler. Eğer onları yanlış yola sevk ederlerse, hem kendi günahlarını hem de kendilerine uyanların günahlarının bir kısmını yükleneceklerdir.

Ey iman edenler! Sakın ha, körü körüne taklit ve takip hastalığına düşmeyin. Allah size akıl vermiştir; bu aklı kullanın, düşünün, araştırın. Kur'an'a ve sünnete sarılın. Kim sizi Allah'ın yolundan ayırmaya çalışırsa, ondan uzak durun. Unutmayın ki, kıyamet gününde mazeretler geçerli olmayacak, sadece iman ve salih amel kurtuluşa vesile olacaktır. Allah'ın rahmeti, O'na yönelenleri kuşatacak; O'nun azabı ise, hakikati bile bile saptıranları ve saptıranları beklemektedir.