Аль-Ахзаб сүресі — Аят 67

1. Сөздердің мағынасы:

• رَبَّنَا — Раббымыз, яғни Жаратушы Иеміз.
• أَطَعْنَا — біз бағындық, мойынсұндық.
• سَادَتَنَا — біздің әміршілеріміз, басшыларымыз (көпше түрде).
• كُبَرَاءَنَا — біздің үлкендеріміз, ақсақалдарымыз, беделді адамдарымыз.
• فَأَضَلُّونَا — олар бізді адастырды, тура жолдан тайдырды.
• السَّبِيلَا — жолды, яғни тура жолды, хақ жолды.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Қиямет күніндегі қасіретті сәтті суреттейді. Сол күні иман келтірмеген адамдар өздерінің дүниедегі іс-әрекеттерінің салдарын көріп, өкінішпен Раббысына мойындайды: «Уа, Раббымыз! Шынында біз өз басшыларымызға, әміршілерімізге және беделді үлкендерімізге бағындық. Олар бізді тура жолдан тайдырып, адастырды».

Бұл жерде олар дүниеде соқыр түрде басшыларына еріп, олардың ақиқатқа қарсы бұйрықтарын орындағанын, ал сол басшылардың өздерін тура жолдан — иман мен хақ діннен — алыстатқанын мойындайды. Олар бұл сөздерімен өздерінің күнәсін мойындағанымен, енді өкінудің пайдасы жоқ. Себебі олар Аллаһқа және Оның елшісіне бағынбай, пенделерге бағынған еді. Бұл — Аллаһтан басқаға соқыр бағынудың қандай ауыр зардапқа әкелетінін көрсететін ескерту.

Аяттан түсінетініміз: кімде-кім Аллаһтың әміріне қайшы келетін нәрседе басшыларына немесе беделді адамдарға бағынса, ол өзіне зиян келтіреді. Себебі шынайы бағыну тек Аллаһқа және Оның елшісіне ғана тиесілі. Ал басқаларға бағыну Аллаһқа бағынуға қайшы келмейтін жағдайда ғана рұқсат.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Тек Аллаһқа бағыну керектігі: Бұл аят бізге пенделерге соқыр бағынбай, тек Аллаһтың әмірлеріне мойынсұну қажеттігін үйретеді. Аллаһқа қарсы келетін нәрседе ешкімге бағынбау — иманның шарты.
• Жауапкершілікті сезіну: Әр адам өз іс-әрекеті үшін өзі жауапты. «Мен басшыма ердім» деген сылтау Қиямет күні пайда бермейді. Сондықтан әркім өз таңдауында саналы болуы керек.
• Қате басшылардың зияны: Қоғамдағы беделді адамдар, басшылар адал болмаса, оларға ерген халық та адасады. Бұл — қоғам үшін үлкен сынақ.
• Исламның әділдігі: Ислам басшыға да, бағынушыға да әділдікпен қарайды. Екеуі де жауапкершіліктен құтылмайды. Бұл — Исламның әділ әрі дана дін екенін көрсетеді.
• Тәубе есігі ашық: Дүниеде адам қателессе, тәубе етіп, тура жолға қайтуға мүмкіндігі бар. Бұл аят бізді дүниеде тәубе етуге, тура жолды ұстануға шақырады.
• Құранның шынайылығы: Құран Қиямет күнінің халін осындай дәлдікпен суреттеп, адамды ойландырады. Бұл — Құранның Аллаһ тарапынан түскен кітап екенінің бір дәлелі.