سوره احزاب — آیه 67

معانی کلمات:

• سَادَتَنَا: بزرگان، رهبران و سران قوم
• کُبَرَاءَنَا: افراد بزرگ و متنفّذان ما
• فَأَضَلُّونَا السَّبِیلَا: پس ما را از راه راست گمراه کردند (سبیلا با الف کشیده برای تأکید و زیبایی تلاوت است)

تفسیر آیه:

کافران در روز قیامت با حالتی از پشیمانی و حسرت به درگاه پروردگار عرضه میدارند: «پروردگارا! ما از بزرگان و رهبران خود اطاعت کردیم و از آنان پیروی نمودیم، اما آنان ما را از راه هدایت و ایمان گمراه ساختند و به بیراهه کشاندند.» این سخن آنان در حالی است که عذرشان پذیرفته نمیشود، زیرا آنان خود نیز در انتخاب این راه آزاد بودند و نمیتوانند تقصیر را به گردن دیگران بیندازند. این آیه نشان میدهد که در روز قیامت، پیروان گمراه به رهبران گمراه خود اشاره میکنند و آنان را عامل انحراف خویش معرفی مینمایند، اما این حجت برای آنان سودی ندارد و هر دو گروه در عذاب مشترک خواهند بود.

فواید و پیامهای آیه:

1. هشدار درباره خطر پیروی کورکورانه: انسان باید در انتخاب الگو و رهبر دقت کند و هرگز از کسانی که دعوت به گناه و مخالفت با فرمان خدا میکنند، پیروی ننماید.
2. مسئولیت رهبران و بزرگان: کسانی که در جامعه جایگاه رهبری دارند، در برابر گمراهی پیروان خود مسئولند و نباید با سخنان یا رفتار خود، مردم را از راه حق منحرف سازند.
3. عدالت الهی در قیامت: در آن روز، هیچ عذری پذیرفته نمیشود و هر کس نتیجه اعمال خود را میبیند؛ بنابراین باید از همین امروز به فکر نجات خویش باشیم و از پیروی کورکورانه از گمراهان بپرهیزیم.
4. اهمیت استقلال فکری و دینی: مؤمن باید با بصیرت و آگاهی، راه حق را بشناسد و حتی اگر بزرگان جامعه او را به گناه دعوت کنند، تسلیم نشود و از فرمان خدا و رسولش پیروی کند.