Əhzab surəsi — Ayə 67

Sözlərin izahı:

• سَادَتَنَا (sadətəna): rəhbərlərimiz, başçılarımız, ağalarımız — dünyada ikən ardınca getdiyimiz böyüklərimiz.
• كُبَرَاءَنَا (kübəraəna): böyüklərimiz, nüfuz sahibləri, cəmiyyətin hörmət etdiyi şəxslər.
• فَأَضَلُّونَا (fəədəllunə): bizi yoldan çıxardılar, doğru yoldan uzaqlaşdırdılar.
• السَّبِيلَا (əs-səbila): haqq yolu, doğru yol, hidayət yolu.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Qiyamət gününün dəhşətli mənzərələrindən birini bizə göstərir. O gün kafirlər və günahkarlar Allahın hüzurunda dayanıb peşmançılıqla deyəcəklər: "Ey Rəbbimiz! Biz dünyada ikən başçılarımıza, ağalarımıza və böyüklərimizə tabe olduq. Onların sözünə qulaq asdıq, onların ardınca getdik. Amma onlar bizi doğru yoldan, hidayət yolundan uzaqlaşdırdılar, azğınlığa sürüklədilər."

Diqqət yetirin: onlar bunu etiraf edirlər, lakin bu etiraf artıq onlara fayda verməyəcək. Çünki onlar kor-koranə tabe olmaqla öz iradələrini, öz düşünmə qabiliyyətlərini bir kənara qoymuş, Allahın əmrinə və Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) göstərdiyi yola deyil, insanların uydurduğu yollara üz tutmuşdular.

Bu ayədən çox mühüm bir dərs çıxarırıq: Allaha və Onun Rəsuluna zidd olan heç bir kimsəyə itaət etmək caiz deyildir. Kim ki bizi Allahın yolundan uzaqlaşdırırsa — istər ata, istər ağa, istər dövlət başçısı, istər cəmiyyətin hörmətli şəxsi olsun — ona tabe olmaq bizi fəlakətə aparır. Çünki həqiqi itaət yalnız Allaha, Onun Kitabına və Peyğəmbərinin sünnəsinədir.

Eyni zamanda bu ayə bizə xəbərdarlıq edir ki, tabe olan da, özünə tabe etdirən də eyni məsuliyyəti daşıyır. Rəhbərlər öz ardıcıllarını yoldan çıxardıqları üçün cavabdehdirlər, ardıcıllar isə gözlərini yumub kor-koranə tabe olduqları üçün cavabdehdirlər. Heç kim "mən bilmirdim, məni aldatdılar" deyə bəhanə gətirə bilməyəcək. Çünki Allah bizə ağıl, Quran və Peyğəmbər verib ki, haqqı tapmaq üçün kifayət qədər yol göstəricimiz olsun.

Ey mömin qardaşım və bacım! Gəl bu ayədən ibrət götürək. Gəl dünyada ikən gözümüzü açıq saxlayıq. Kimin ardınca getdiyimizi yoxlayaq. Bizi Allaha yaxınlaşdıranlara tabe olaq, bizə uzaqlaşdıranlardan isə uzaq duralım. Unutmayaq ki, Qiyamət günü hər kəs yalnız öz əməlinin cavabını verəcək. O gün nə ağa, nə böyük, nə də rəhbər heç kimə fayda verə bilməyəcək. Yalnız Allahın rəhməti və saleh əməllərimiz bizim sığınacağımız olacaq.

Allah bizə hidayət yolunu göstərsin, bizi doğru yoldan ayırmasın və Qiyamət günü peşman olanlardan etməsin. Amin.