احزاب سۈرىسى — ئايەت 67

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• سَادَتَنَا: بىزنىڭ ئاغىلىرىمىز، باشلىقلىرىمىز، يېتەكچىلىرىمىز.
• كُبَرَاءَنَا: بىزنىڭ چوڭلىرىمىز، ئەمەلدارلىرىمىز، ئۆزىنى چوڭ تۇتقان كىشىلەر.
• فَأَضَلُّونَا: ئۇلار بىزنى ئازدۇرۇپ، ھەقىقەت يولىدىن چەتنەتتى.
• السَّبِيلَا: توغرا يول، ھىدايەت يولى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت قىيامەت كۈنىنىڭ دەھشەتلىك مەنزىرىسىنى سۈرەتلەيدۇ. ئۇ كۈندە كاپىرلار ۋە گۇناھكارلار ئۆزلىرىنىڭ دۇنيادىكى قىلمىشلىرىنى ئېتىراپ قىلىپ، پەرۋەردىگارىغا يالۋۇرۇپ ئېيتىدۇ: «ئى رەببىمىز! بىز ھەقىقەتەن ئۆزىمىزنىڭ باشلىقلىرىمىزغا ۋە چوڭلىرىمىزغا ئىتائەت قىلدۇق، ئۇلار بىزنى كۇپۇر ۋە شېرىككە باشلىدى، بىزنى توغرا يول — ئىمان ۋە ھىدايەت يولىدىن ئازدۇرۇپ چەتنەتتى.»

ئۇلار بۇ سۆزلىرى بىلەن ئۆزلىرىنىڭ مەسئۇلىيىتىنى باشقىلارغا ئارتىشقا ئۇرۇنغان بولسىمۇ، ئەمما بۇ ھەرگىز ئۇلارنى جازادىن قۇتۇلدۇرالمايدۇ. چۈنكى ئاللاھ تائالا ئىنسانغا ئەقىل ۋە ئىرادە بەرگەن، ھەر بىر كىشى ئۆز قىلمىشىغا ئۆزى مەسئۇل. ئەگەر بىرەر كىشى ئاللاھقا ۋە پەيغەمبەرگە ئىتائەت قىلىشنى تەرك قىلىپ، باشقىلارغا ئەمەلداش بولسا، ئۇ ھەم ئۆزى زىيان تارتىدۇ، ھەم ئۇنىڭغا ئەگەشكەنلەر بىلەن بىرگە ئازابقا دۇچار بولىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە مۇھىم بىر ئەسكەرتىش بېرىدۇ: بىز ھەر قانداق ئادەمگە ئەمەس، بەلكى ئاللاھ تائالاغا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىتائەت قىلىشىمىز كېرەك. ئەگەر بىرەر باشلىق ياكى چوڭ بىزنى ھەقىقەتتىن چەتنەتسە، ئۇنىڭغا ئەگەشمەسلىكىمىز، بەلكى قۇرئان ۋە سۈننەتنىڭ يولىنى تۇتۇشىمىز لازىم. شۇنداق قىلغاندا، قىيامەت كۈنىدە پۇشايمان قىلىپ قالمايمىز ۋە ئازابتىن قۇتۇلىمىز.

ئاللاھ تائالا بىزنى ھىدايەت يولىدا مۇستەھكەم قەدەم بېسىشىمىزنى، ھەقىقەتتىن ئازدۇرىدىغان ھەر قانداق كىشىگە ئەمەلداش بولۇپ قالماسلىقىمىزنى نەسىپ قىلغاي!