Saba surasi — Oyat 23

Kalimalarning ma'nolari:

• Shafoat – birovning gunohini kechirish yoki biror yaxshilikka erishish uchun o‘rtada turib iltimos qilish.
• Fuzzi'a – qo‘rquv, vahima, dahshatga tushish.
• Aliy – yuksak, oliy, har jihatdan ustun bo‘lgan.
• Kabir – buyuk, ulug‘, hamma narsadan katta bo‘lgan.

Tafsir:

Alloh taolo huzurida hech kimning shafoati foyda bermaydi, faqat Uning O‘zi izn bergan kishigagina foyda beradi. Ya'ni, shafoat qilish ham, shafoat qilinish ham butunlay Allohning irodasiga bog‘liqdir. Uning buyukligi va ulug‘vorligi shu darajadaki, qachonki U zot vahiy so‘zini aytsa, osmon ahli Uning kalomini eshitib, haybat va vahima ichida qoladi. Hatto ularning qalblariga shunday dahshat tushadiki, ularni o‘zlarini yo‘qotib qo‘yadigan holat qamrab oladi. Qachonki bu qo‘rquv va vahima ularning qalblaridan ko‘tarilsa, ular bir-birlaridan so‘raydilar: "Robbiyngiz nima dedi?" Shunda ular javob beradilar: "U haqni aytdi – ya'ni, Uning so‘zi haq, hukmi haq, va'dasi haqdir." U zot – Aliy, ya'ni zoti, qudrati va hukmi bilan eng yuksakdir; Kabir, ya'ni hamma narsadan buyuk va ulug‘dir. Hech narsa Unga o‘xshamaydi va hech kim Uning huzurida O‘z iznisiz gapira olmaydi yoki shafoat qila olmaydi.

Foydalar:

1. Ushbu oyat musulmonlarga Allohning buyukligi va ulug‘vorligini eslatadi. Uning huzurida hamma narsa kichik va ojizdir. Bu esa insonni kamtarlikka va Allohga bo‘lgan ehtiromni oshirishga chorlaydi.
2. Shafoat faqat Allohning izni bilan bo‘lishi, Uning rahmati va marhamatisiz hech kim najot topa olmasligini bildiradi. Bu esa insonni faqat Allohga tavakkal qilishga va Ungagina iltijo qilishga o‘rgatadi.
3. Allohning so‘zi va hukmi har doim haqdir. Inson hayotida qanday qaror qabul qilmasin, u doimo Allohning kitobi va Rasulining sunnatiga murojaat qilishi kerak, chunki haqiqat faqat Allohning huzuridadir.
4. Ushbu oyat inson qalbiga Allohning azamati haqida haybat soladi, lekin ayni paytda Uning rahmati va kechirimi haqida umid uyg‘otadi. Chunki U zot izn bergandagina shafoat qilinadi va bu izn Uning rahmati bilan bo‘ladi. Bu esa mo‘minni yaxshi amallar qilishga va gunohlardan qochishga undaydi.