سوره سبا — آیه 3

### معانی واژگان:

• الساعة: قیامت و روز رستاخیز.
• بَلَى: آری، کلمهای برای تأکید و اثبات.
• عالم الغیب: دانای پنهانها و ناپیداها.
• یَعزُب: پنهان نمیماند، دور نمیشود.
• مثقال ذرّه: وزن مورچهی بسیار کوچک (کنایه از کوچکترین چیز).
• کتاب مبین: لوح محفوظ، کتابی که همه چیز در آن روشن و آشکار است.

### تفسیر آیه:

کافران و منکران معاد، با انکار و استهزا گفتند: «قیامت هرگز به سراغ ما نخواهد آمد.» خداوند به پیامبرش دستور میدهد که در پاسخ آنان بگوید: «آری، سوگند به پروردگارم که قیامت قطعاً به سراغ شما خواهد آمد.» اما هیچکس از زمان وقوع آن آگاه نیست؛ زیرا تنها خداوند دانای پنهانهاست که از علم او هیچ چیز پنهان نمیماند، نه در آسمانها و نه در زمین. حتی به اندازهی وزن یک مورچهی ریز، و نه کوچکتر از آن و نه بزرگتر، از علم و آگاهی او خارج نیست. همهی اینها در کتابی روشن و آشکار (لوح محفوظ) ثبت و ضبط شده است.

این آیه، هم انکار کافران را رد میکند و هم علم بیپایان خداوند را یادآور میشود؛ علمی که تمام ذرات جهان، از کوچکترین تا بزرگترین، در آن حضور دارد و هیچ چیز از آن پنهان نیست.

### فواید و پیامهای آیه:

1. قطعیت وقوع قیامت: یکی از اصول اعتقادی اسلام، باور به روز رستاخیز است. این آیه با سوگند به پروردگار، وقوع حتمی قیامت را تأیید میکند و مؤمنان را به آمادگی برای آن روز فرا میخواند.
2. علم بیپایان خداوند: دانستن این که خداوند از همه چیز، حتی ذرهای در آسمانها و زمین، آگاه است، انسان را به مراقبت از اعمال خود دعوت میکند و حس مسئولیتپذیری را در او تقویت میکند.
3. امید و انگیزه برای نیکوکاران: وقتی بدانیم همهی کارهای ما، حتی کوچکترین آنها، در کتاب مبین ثبت میشود، انگیزهی ما برای انجام کارهای نیک و دوری از گناه بیشتر میشود؛ زیرا میدانیم پاداش و کیفر الهی دقیق و عادلانه است.
4. آرامش دل مؤمنان: ایمان به علم و آگاهی کامل خداوند، دل انسان را آرام میکند؛ چرا که میداند هیچ ظلمی در کار نیست و خداوند حسابرس دقیق و مهربان است.