Saba surasi — Oyat 50

Kalimalarning ma'nolari:

• ضَلَلْتُ – adashsam, haq yo'ldan og'sam.
• أَضِلُّ – adashaman, yo'ldan ozaman.
• اهْتَدَيْتُ – to'g'ri yo'lga kirgan bo'lsam.
• يُوحِي – vahiy qiladi, nozil qiladi.
• سَمِيعٌ – eshituvchi.
• قَرِيبٌ – yaqin.

Tafsir:

Ey Muhammad! Shu mushriklarga ayting: "Agar men haq yo'ldan adashgan bo'lsam, bu adashishning gunohi faqat o'zimga bo'ladi. Mening adashishim sizlarga hech qanday zarar keltirmaydi. Agar men to'g'ri yo'lga hidoyat topgan bo'lsam, bu faqat Robbimning menga vahiy qilgani sababidandir. Ya'ni, mening hidoyatim o'z kuch-u quvvatim bilan emas, balki Allohning meni qo'llab-quvvatlashi va menga Qur'on nozil qilishi tufaylidir. Albatta, Robbim bandalarining so'zlarini eshituvchidir, Unga hech narsa maxfiy emas. U duoni qiluvchilarga yaqindir, ularning tilaklarini eshitadi va ijobat qiladi."

Bu bilan Payg'ambar alayhissalom o'zlarining haq ekanliklarini va ularning da'vatlari Alloh tomonidan ekanligini, shuningdek, mushriklarning ayblovlari asossiz ekanini bayon qilmoqdalar. Agar u kishi haq yo'ldan adashsalar, bu faqat o'zlariga zarar bo'lardi, lekin ularning da'vatlari to'g'ri ekani, ularning hidoyatlari Allohning vahyi bilan ekani bilan isbotlanadi.

Foydalar:

1. Payg'ambar alayhissalomning pokligi va ishonchliligi shundan dalolat beradiki, ular hech qachon o'z manfaatlari uchun gapirmaydilar, balki faqat Allohning amrini bajaradilar. Bu musulmonlarga o'z hayotlarida ham rostgo'y va halol bo'lishni o'rgatadi.
2. Insonning hidoyati yoki adashishi o'z ixtiyori va amali bilan bog'liq. Kim to'g'ri yo'ldan borsa, o'ziga foyda qiladi, kim adashsa, o'ziga zarar qiladi. Bu esa har bir insonni mas'uliyatli bo'lishga undaydi.
3. Alloh taoloning bandalariga yaqinligi va ularning duolarini eshitishi mo'minlarga katta tasalli beradi. Qachonki banda Allohga iltijo qilsa, U zot unga yaqindir va uning duosini eshitadi. Bu esa insonni Allohga yanada yaqinlashishga va Unga tavakkal qilishga chorlaydi.
4. Har qanday yaxshilik va hidoyat Allohning fazli ila bo'ladi, shuning uchun inson o'z yutuqlarida kamtarin bo'lishi va faqat Allohga shukr qilishi lozim. Bu tarbiya insonni kibru havoyi nafsdan saqlaydi.