Саба сүрөсү — Аят 9

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أَفَلَمْ يَرَوْا — «Алар көрбөдүбү?» — байкоо, ой жүгүртүү маанисинде.
• مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ — «алардын алдындагы нерселер» — б.а. алардын алдындагы жер.
• مَا خَلْفَهُم — «алардын артындагы нерселер» — б.а. алардын үстүндөгү асман.
• نَخْسِفْ — «жерге жутуп жиберебиз» — жердин астына кирип кетүү.
• كِسَفًا — «кесимдер, бөлүктөр» — «كِسْفَة» сөзүнүн көптүк түрү, б.а. асмандан түшкөн бөлүктөр.
• آيَةً — «белги, далил».
• مُنِيبٍ — «тообо кылган, Раббисине кайткан пенде».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала ахыретке ишенбеген, кайра тирилүүнү четке каккан адамдарга кайрылып: «Алар өздөрүнүн алдындагы жерге жана артындагы асманга көз чаптырып, ой жүгүртүшпөдүбү?» — деп сурайт. Алар асман менен жердин ортосунда жашап, ушул эки улуу жаралган нерсенин курчоосунда жүрүшөт. Аллах аларга мындай эскертет: эгер Аллах кааласа, аларды жердин астына жутуп жиберет (мурун Карун менен болгондой), же болбосо асмандан аларга кесим-кесим азап түшүрөт (мурун Шуайб пайгамбардын коомуна от жаагандай). Бул — Аллахтын кудуретинин ачык көрүнүшү. Анткени ушундай күчкө ээ болгон Аллах аларды өлгөндөн кийин кайра тирилтүүгө да жөндөмдүү. Чындыгында бул окуяларда Раббисине тообо кылып, Ага бет бурган, Анын бирдигин моюн сунуп, ибадатын ыкылас менен аткарган ар бир пенде үчүн чоң белги жана сабак бар.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят адамды айлана-чөйрөсүнө, асман менен жерге көз чаптырып, Аллахтын кудуретин таанууга чакырат. Ой жүгүртүү — ыймандын эшиги.
• Аллахтын азабы да, ырайымы да Анын каалоосу менен болорун билдирет. Бул адамды Аллахтан коркуп, Ага баш ийүүгө түрткү берет.
• Аятта «муниб» — Раббисине кайткан пенде үчүн белги бар деп айтылган. Демек, тообо кылып, Аллахка кайтуу — ыймандуу адамдын эң жакшы сапаты.
• Кудуреттүү Аллах асман менен жерди башкарып турган болсо, өлгөндөрдү кайра тирилтүү Ага эч кыйынчылык туудурбайт. Бул ахыретке болгон ишенимди бекемдейт.
• Аят адамды өзүнүн алсыздыгын, Аллахтын алдында эч нерсе эмес экенин түшүнүүгө жардам берет. Бул — момундуктун жана моюн сунуунун негизи.
• Аллахтын белгилери ар бир адамга эмес, ой жүгүртүп, Раббисине кайткан пенделерге гана ачык көрүнөт. Демек, ыйман — ой жүгүртүүнүн жана тообонун жемиши.