Ас-Саффат сүрәсе — Аять 102

Сүзләрнең мәгънәләре:

• السَّعْيَ — йөгерү, эшләү, хезмәт итү дигәнне аңлата. Монда Исмаилның атасы белән эшләп йөрү, аңа булышу яшенә җитүе күздә тотыла.
• أَذْبَحُكَ — сине бугазлау, корбан итү дигән сүз.
• مَا تُؤْمَرُ — сиңа әмер ителгән нәрсәне эшлә.

Аять тәфсире:

Исмаил галихиссәлам үсеп җиткәч, атасы Ибраһим галихиссәлам белән эшләп йөри башлагач, Ибраһим аңа әйтте: "И улым, мин төшемдә сине бугазлаганымны күрәм. Рәсүлебез әйткәнчә, пәйгамбәрләрнең төше — ул вәхий, хак төш. Шуңа күрә син кара, ничек уйлыйсың, нинди фикер әйтәсең?" Ибраһим улыннан үзенең хәлен сорады, чөнки ул аның сабырлыгын, тәүфыйкын белергә теләде, аны кайгыга салу өчен түгел, ә сынау өчен.

Исмаил галихиссәлам, Раббысын разый итүче, атасына изгелек кылучы, атасына Аллаһуга итагать итүдә ярдәмче булган хакыйкый угыл буларак, куркусыз һәм икеләнмичә әйтте: "И атам, сиңа Аллаһ тарафыннан әмер ителгән нәрсәне эшлә. Минем бугазлануыма Аллаһның әмере булса, мин риза. Син мине Аллаһның теләге белән сабыр итүчеләрдән табарсың, мин чыдамлык күрсәтермен, Аллаһуның хөкеменә риза булырмын, әҗерне Аллаһудан көтәрмен."

Бу әңгәмәдә ике бөек пәйгамбәрнең дә Аллаһуга буйсынуы, бер-берсенә мәхәббәте һәм ышанычы күренә. Ибраһим улын корбан итәргә әмер ала, ә Исмаил үзе теләп бу әмергә буйсына.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Пәйгамбәрләрнең төше — чын вәхий, аларның төшләре хак һәм гамәл кылырга тиешле әмер булып тора.
2. Ата-ана белән киңәшләшү, аларның фикерен сорау — мөһим әдәп. Ибраһим үзе пәйгамбәр булса да, улы белән киңәшләште.
3. Аллаһуга буйсынуда, Аның әмерен үтәүдә икеләнү булырга тиеш түгел. Исмаилның "әфъәл мә туъмәр" — "сиңа әмер ителгәнне эшлә" дигән сүзе — тулы итагатьне күрсәтә.
4. Балаларның ата-аналарына хөрмәте һәм аларга ярдәм итүе — зур гыйбадәт. Исмаил атасының авыр сынавын җиңеләйтте.
5. Сабырлык — бөек сыйфат. Исмаил үзенең сабырлыгын Аллаһуның теләгенә бәйләде: "Ин шаа Аллаһ" дип әйтеп, һәр эштә Аллаһуга таянуны өйрәтте.
6. Бу вакыйга — Аллаһуга мәхәббәтнең һәм Аның әмеренә буйсынуның иң югары үрнәге. Ул безгә дин юлында үз нәфесебезне, хәтта иң кадерле нәрсәләребезне дә Аллаһ өчен корбан итәргә әзер булырга кирәклеген өйрәтә.