صافات سۈرىسى — ئايەت 102

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «بَلَغَ مَعَهُ السَّعْيَ»: ئۇنىڭ بىلەن بىرگە يۈرۈش ۋە ئەمەلىيەت قىلىش يېشىغا يەتتى، يەنى ئىسمائىل چوڭ بولۇپ، ئاتىسىغا ياردەم قىلىدىغان ۋە بىرگە ئىش قىلىدىغان دەرىجىگە يەتتى.
• «أَرَىٰ فِي الْمَنَامِ»: چۈشۈمدە كۆردۈم. پەيغەمبەرلەرنىڭ چۈشى ۋەھىي بولۇپ، ھەقىقەتتۇر.
• «أَذْبَحُكَ»: سېنى بوغۇزلايمەن.
• «فَانظُرْ مَاذَا تَرَىٰ»: قارا، بۇ ھەقتە نېمە كۆرىسەن، يەنى نېمە پىكىردە بولىسەن؟
• «يَا أَبَتِ»: ئى ئاتىجان، بۇ ئەرەب تىلىدا ئاتىغا بولغان مېھرىبانلىق ۋە ھۆرمەت ئىپادىسى.
• «افْعَلْ مَا تُؤْمَرُ»: سەن بۇيرۇلغان ئىشنى قىلغىن، يەنى مېنى بوغۇزلاشنى ئىجرا قىلغىن.
• «مِنَ الصَّابِرِينَ»: سەۋر قىلغۇچىلاردىن.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئوغلى ئىسمائىل چوڭ بولۇپ، ئاتىسى بىلەن بىرگە يۈرۈش ۋە ئىش قىلىش يېشىغا يەتكەندە، ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام بىر چۈش كۆردى. پەيغەمبەرلەرنىڭ چۈشى ۋەھىي بولغاچقا، بۇ چۈش ھەقىقىي بىر بۇيرۇق ئىدى. ئۇ ئوغلىغا: «ئى ئوغلۇم، مەن چۈشۈمدە سېنى بوغۇزلاۋاتقانلىقىمنى كۆردۈم. قارا، بۇ ھەقتە سېنىڭ پىكىرىڭ نېمە؟» دېدى. بۇ يەردە ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئوغلىنىڭ سەۋر-تاقىتىنى سىناش ۋە ئۇنىڭ رازىلىقىنى بىلىش ئۈچۈن مەسلىھەت سورىدى.

ئىسمائىل ئەلەيھىسسالام ئاتىسىنىڭ سۆزىنى ئاڭلاپ، ئىمان ۋە ئىتائەتنىڭ ئەڭ يۇقىرى دەرىجىسىنى كۆرسەتتى. ئۇ مېھرىبانلىق ۋە ھۆرمەت بىلەن: «ئى ئاتىجان، سەن ئاللاھ تەرىپىدىن بۇيرۇلغان ئىشنى قىلغىن، ئىنشائاللاھ مېنى سەۋر قىلغۇچىلاردىن تاپىسەن» دېدى. ئۇ ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىغا رازى بولۇپ، ئاتىسىنىڭ ئىتائەت قىلىشىغا ياردەم بەردى ۋە ئۆزىنىڭ سەۋر قىلىشىنى ئۈمىد قىلدى.

بۇ ئايەت بىزگە ئىككى ئۇلۇغ پەيغەمبەرنىڭ ئاللاھقا بولغان چوڭقۇر ئىتائەت ۋە تەسلىمىيىتىنى كۆرسىتىدۇ. ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئۆز ئوغلىنى بوغۇزلاشقا بۇيرۇلغاندا، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىغا بوي سۇنۇشقا تەييار بولدى. ئىسمائىل ئەلەيھىسسالام بولسا، ئۆز ھاياتىدىن ۋاز كېچىشكە تەييار بولۇپ، ئاتىسىنىڭ ئاللاھقا ئىتائەت قىلىشىغا ياردەم بەردى. بۇ ئىككىسىنىڭ ئىمانى ۋە سەۋرى بىز ئۈچۈن ئۈلگە بولۇپ، ئاللاھقا بولغان ئىتائەتتە ھەر قانداق قىيىنچىلىققا سەۋر قىلىشىمىز كېرەكلىكىنى ئۆگىتىدۇ.

ئاللاھ تەئالا بىزنىڭ ھەممىمىزنى ئىبراھىم ۋە ئىسمائىل ئەلەيھىسسالاملارنىڭ ئىمانى ۋە سەۋرىگە ئوخشاش ئىمان ۋە سەۋر بىلەن زىننەتلەنسۇن. ئۇلارنىڭ ئاللاھقا بولغان مۇھەببىتى ۋە ئىتائەتتىكى سەمىمىيىتى بىزنى ئىسلام دىنىنىڭ ئاساسىي روھىنى چۈشىنىشكە يېتەكلەيدۇ. ئاللاھ بىزنى ئۆزىنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئىتائەت قىلىدىغان، سەۋر قىلىدىغان ۋە رازى بولىدىغان بەندىلىرىدىن قىلسۇن.