صافات سۈرىسى — ئايەت 88

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «نَظْرَةً»: بىر قاراش، بىر قېتىم قاراش.
• «النُّجُومِ»: يۇلتۇزلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام قەۋمى يۇلتۇزلارغا چوقۇنۇپ، ئۇلارنىڭ ھەرىكىتىنى يۇلتۇزلارغا باغلاپ ياشايدىغان كىشىلەر ئىدى. بىر كۈنى قەۋمى ئۆزلىرىنىڭ بىر بايرىمىغا چىقىش ئۈچۈن تەييارلىق قىلدى ۋە ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىمۇ ئۆزلىرى بىلەن بىرگە چىقىشنى تەلەپ قىلدى. ئۇلار چىقىپ كەتكەندە، ئىبراھىم ئەلەيھىسسالام ئۇلار بىلەن بىرگە چىقماسلىقنىڭ بىر يولىنى ئىزدەپ، يۇلتۇزلارغا بىر قېتىم قاراپ، ئۇلارنىڭ ئارىسىدا ئۆزىنىڭ كېسەلگە گىرىپتار بولغانلىقىغا ئوخشاش بىر ئالامەتنى كۆرگەندەك قىلىپ، ئۇلارغا: «مەن ھەقىقەتەن كېسەل بولۇپ قالدىم» دېدى. بۇ ئۇنىڭ ئۇلار بىلەن بىرگە چىقماسلىق ئۈچۈن قىلغان بىر تەدبىرى ئىدى، ھەقىقەتەن كېسەل بولغانلىقى ئەمەس. شۇنىڭ بىلەن قەۋمى ئۇنى ئارقىسىغا تاشلاپ، بايرىمىغا چىقىپ كەتتى.

بۇ ئايەتتىن ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىنى ئورۇنداش ۋە شېرىككە قارشى تۇرۇش يولىدا قانداق ئەقىل-پاراسەت بىلەن ھەرىكەت قىلغانلىقىنى كۆرۈۋالالايمىز. ئۇ ئەلەيھىسسالام قەۋمىنىڭ باتىل ئەقىدىسىگە قارشى تۇرۇش ئۈچۈن پۇرسەت ئىزدىگەن ۋە ئۇلارنىڭ بايرىمىغا قاتناشماسلىق ئۈچۈن ئەقىللىق بىر باھانە تېپىپ، ئۇلارنىڭ ئارىسىدىن ئايرىلىپ قالغان. بۇ ئۇنىڭ ئاللاھقا بولغان ئىخلاسى ۋە تەۋھىد ئۈچۈن كۈرەش قىلىش جەزمىنىڭ بىر ئىپادىسىدۇر.

ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ بۇ ھەرىكىتى بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىمان ۋە تەۋھىد يولىدا ھەر قانداق قىيىنچىلىققا دۇچ كەلگەندە، ئەقىل-پاراسەت بىلەن ھەرىكەت قىلىش، باتىل ئىشلارغا قاتناشماسلىق ۋە ھەقىقەتنى قوغداش ئۈچۈن تىرىشچانلىق كۆرسىتىش لازىم. ئاللاھ تائالا ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنى «خەلىلۇللاھ» يەنى ئاللاھنىڭ دوستى دەپ ئاتىغان، بۇ ئۇنىڭ ئىخلاسى ۋە تەۋھىدتىكى مۇستەھكەملىكىنىڭ بىر ئىپادىسىدۇر. بىز ھەممىمىز ئۇنىڭ ھاياتىدىن ئۆگىنىپ، ئىمانىمىزنى مۇستەھكەملەپ، ئاللاھنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن تىرىشىشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى ھەقىقىي مۇئمىنلەردىن قىلغاي.