Ас-Саффат сүресі — Аят 88

1. Сөздердің мағынасы:

• فَنَظَرَ: сонда ол қарады.
• نَظْرَةً: бір қарау, көз жүгірту.
• فِي النُّجُومِ: жұлдыздарға.

1. Аяттың тәпсірі:

Ибраһим (ғ.с.) қауымы жұлдыздарға қарап болжам жасайтын, аспан денелерінен ырым іздейтін адамдар еді. Олар бір мерекелеріне шығып, тағамдарын пұттарының алдына қалдырып, олардың береке беруін тілейтін. Сондай сәтте олар Ибраһимді де өздерімен бірге шығуға шақырды. Ибраһим (ғ.с.) жұлдыздарға бір қарап, ойланып, олармен бірге бармаудың амалын іздеді. Ол жұлдыздарға қарап тұрып, өзінің сырқат екенін меңзеп, олардың наным-сеніміне сәйкес әрекет жасады да, «мен науқаспын» деп айтты. Бұл — олардың өз түсініктеріне орай айтылған амал еді, яғни ол шынымен ауырып қалған дегенді білдірмейді, қауымын тастап, пұттарына тиісу үшін жасалған айла болатын. Сөйтіп, қауымы оны арттарына тастап кетті.

1. Алынатын пайдалар:

• Ибраһим (ғ.с.) сияқты пайғамбарлардың да қиын жағдайда даналықпен, ақылмен әрекет еткенін көреміз. Бұл — иман мен ақылдың қатар жүретінін көрсетеді.
• Қауымының жұлдыздарға сенетін нанымына қарамастан, Ибраһим олардың түсінігін пайдаланып, өз мақсатына жетудің жолын тапты. Бұл — шариғатқа қайшы келмейтін жағдайда ақылды пайдалануға болатынын білдіреді.
• Ибраһимнің пұттарды жоюға деген ұмтылысы — таухидтің, яғни Аллаһты жалғыз деп танудың жолындағы қажырлы күрестің үлгісі.
• Бұл аят бізге Исламның тек қана ғибадат емес, сонымен қатар ақыл мен даналықтың діні екенін ұғындырады.
• Құран Кәрімнің пайғамбарлардың өмірінен нақты мысалдар келтіре отырып, адамдарды тура жолға шақыратынын көреміз. Бұл — Құранның адам баласына деген рақымдылығы мен хикметінің көрінісі.