سوره ص — آیه 32

معانی کلمات:

• «أَحْبَبْتُ»: دوست داشتم و برگزیدم.
• «حُبَّ الْخَيْرِ»: دوستی مال و دارایی (در اینجا مراد اسبهای اصیل است).
• «عَن ذِكْرِ رَبِّي»: به جای یاد پروردگارم (مراد نماز عصر است).
• «تَوَارَتْ»: پنهان شد و از دیدگان ناپدید گشت.
• «بِالْحِجَاب»: به پرده (یعنی پردهی ظلمت شب که خورشید را میپوشاند).

تفسیر آیه:

حضرت سلیمان علیهالسلام در حالی که اسبهای اصیل و زیبا را برای تماشا و بازبینی عرضه کرده بودند، چنان غرق در نگریستن به آنها شد که وقت نماز عصر به پایان رسید و خورشید پشت پردهی تاریکی شب پنهان گردید. او که پیامبری هوشیار و بیدار بود، بیدرنگ به خطای خود پی برد و با ندامت و پشیمانی گفت: «من به راستی دوستی مال و اسب را بر یاد پروردگارم (نماز عصر) ترجیح دادم، تا آنجا که خورشید از دیدگان پنهان شد و وقت نماز گذشت.» این سخن او اعتراف به کوتاهی در انجام وظیفهی عبادی بود؛ زیرا او به جای آنکه در آن ساعت به یاد خدا و نماز مشغول شود، به تماشای اسبها پرداخته بود. پس از این اعتراف، دستور داد آن اسبها را بازگردانند و با شمشیر، ساقها و گردنهای آنها را زد تا نشان دهد که هیچ چیزی نباید او را از یاد خدا غافل کند.

فواید و پیامهای آیه:

1. اولویت یاد خدا بر هر چیز: این آیه به ما میآموزد که هیچ مال، مقام یا لذتی نباید ما را از یاد خدا و انجام فرایض بازدارد؛ حتی اگر آن چیز حلال و ارزشمند باشد.
2. اعتراف به خطا، نشانهی ایمان: پیامبران نیز با وجود عصمت، در برابر کوتاهیهای جزئی، اظهار ندامت میکردند و این درس بزرگی برای ماست که در برابر خطاهای خود، توبه و پشیمانی پیشه کنیم.
3. ارزش وقت نماز: تأخیر در نماز، حتی به دلیل مشغولیت با امور حلال، امری ناپسند است و مؤمن باید نماز را در اول وقت به جای آورد.
4. بازدارندگی از دلبستگیهای دنیوی: اگر چیزی باعث غفلت از خدا شود، باید آن را فدا کرد؛ همانگونه که سلیمان علیهالسلام اسبهای محبوب خود را از بین برد تا نشان دهد که دلبستگی به دنیا نباید مانع عبادت شود.
5. هشیاری در برابر وسوسهها: انسان باید همواره مراقب باشد که زیباییهای دنیا او را از هدف اصلی آفرینش (عبادت و بندگی) غافل نکند.