سوره ص — آیه 31

معانی کلمات:

• عَشِیّ: پایان روز، از ظهر تا غروب آفتاب.
• صَافِنَات: جمع «صافن»؛ اسبهایی که بر سه پا ایستاده و پای چهارم را بلند میکنند (سمت پشت پا را بر زمین نمیگذارند). این حالت نشانهی نجابت، چابکی و سرعت اسب است.
• جِیَاد: جمع «جواد»؛ اسبهای اصیل، تندرو و برگزیده.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، داستان حضرت سلیمان علیهالسلام را یادآوری میکند؛ زمانی که در پایان روز (بعد از ظهر) اسبهای اصیل و تندرو را بر او عرضه کردند. این اسبها چنان نجیب و چابک بودند که بر سه پا میایستادند و پای چهارم را بلند میکردند و به دلیل سرعت و اصالتشان، برای جهاد و میدانهای نبرد بسیار ارزشمند بودند. عرضهی این اسبها به قدری ادامه یافت که خورشید غروب کرد و حضرت سلیمان آنچنان مجذوب تماشای آنها شد که از یاد خدا و نماز عصر غافل ماند. این صحنه، مقدمهای برای عبرت و توجه دوبارهی آن حضرت به ذکر خداوند شد.

فواید و پیامهای آیه:

• محبت به نعمتهای دنیوی نباید انسان را از یاد خدا و عبادت او غافل کند؛ حتی اگر آن نعمت، ارزشمند و مفید باشد.
• نعمتهای الهی مانند اسبهای اصیل، اگر در راه جهاد و خدمت به دین استفاده شوند، ارزش و برکت مییابند.
• انسان باید در هر حال، مراقب قلب خود باشد و اگر لحظهای از یاد خدا غافل شد، سریع به سوی او بازگردد و توبه کند.
• داستان حضرت سلیمان نشان میدهد که حتی پیامبران نیز ممکن است دچار غفلت شوند، اما با توبه و بازگشت، مقامشان نزد خدا بالاتر میرود؛ پس ما نیز نباید از رحمت خدا ناامید شویم.