Сад сүрәсе — Аять 63

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Сихрийән — мәсхәрә итеп, көлеп, түбәнсетеп.
• Зәгәт — тайпылды, читкә китте, күздән яшеренде.
• Әл-әбсар — күзләр, карашлар.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә җәһәннәм әһелләренең, ягъни азгын кәферләрнең, хәле сүрәтләнә. Алар ут эчендә ґәзаб чиккән вакытта, тирә-якларына карыйлар һәм үзләре белән бергә ґәзаб чигүчеләр арасында дөньяда үзләре мәсхәрә иткән, түбәнсенгән мөэминнәрне күрмиләр. Шуннан алар бер-берсенә өрнәлеп әйтәләр: "Без аларны дөньяда мәсхәрә итә идек, аларны явызлардан, бәхетсезләрдән дип саный идек. Хәзер алар безнең белән бергә түгел. Ни булды соң? Без аларны мәсхәрә итүдә хаталандыкмы? Әллә алар безнең белән бергә ґәзаб чигәләр, ләкин безнең күзләребез аларны күрмиме?"

Бу сорау аларның хәйран калуын, үкенүен һәм хәсрәтләнүен күрсәтә. Алар дөньяда мөэминнәрне түбәнсетеп, аларга көлеп яшәгәннәр иде. Әмма ахирәттә аларның хәле кире булып чыкты: мөэминнәр оҗмахта, ә алар ут эчендә. Аларның бу соравы — үзләренең хаталыкларын аңлау һәм чиксез үкенү билгесе.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Мөэминнәрне мәсхәрә итү — бөек хата. Дөньяда кешеләрне, аеруча тәкъва мөэминнәрне, кимсетү һәм алар өстеннән көлү — кәферләрнең сыйфаты. Бу эш ахирәттә зур ґәзабка китерә.
2. Ахирәттә хакыйкать ачыла. Дөньяда кемнең хак, кемнең ялган икәне билгеле булмаска мөмкин. Ләкин ахирәттә һәркем үзенең дәрәҗәсен күрер: мөэминнәр оҗмахта, ә кәферләр утта булыр.
3. Дөньядагы байлык һәм дәрәҗә — алдау гына. Кәферләр дөньяда үзләрен югары саныйлар, ә мөэминнәрне түбәнсетәләр. Әмма Аллаһ каршында иң хөрмәтле кеше — ул тәкъвалы кеше. Дөньядагы урын ахирәттәге урынны билгеләми.
4. Мөэминнәргә сабыр итү кирәк. Әгәр мөэминнәр дөньяда мәсхәрә ителсәләр дә, алар сабыр итәргә һәм Аллаһка ышанырга тиешләр. Ахирәттә аларның дәрәҗәсе югары булачак, ә мәсхәрә итүчеләр үкенечкә калыр.
5. Кәферләрнең ґәзабы — гаделлек. Алар дөньяда хакны инкяр иттеләр һәм мөэминнәрне кимсеттеләр. Шуңа күрә аларның ґәзабы — Аллаһның гаделлеге, һәм алар моңа лаек булдылар.