ص سۈرىسى — ئايەت 63

بۇ ئايەت قۇرئان كەرىمنىڭ سەد سۈرىسىنىڭ 63-ئايىتىدۇر. ئۇنىڭ ئەرەبچە تېكىستى: ﴿أَتَّخَذْنَاهُمْ سِخْرِيًّا أَمْ زَاغَتْ عَنْهُمُ الْأَبْصَارُ﴾

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• أَتَّخَذْنَاهُمْ: بىز ئۇلارنى قىلدۇق، بىز ئۇلارنى تۇتتۇق.
• سِخْرِيًّا: مەسخىرە قىلىنغۇچى، كۈلگە قىلىنغۇچى، ياكى مەسخىرە قىلىش ئۈچۈن تۇتۇلغان نەرسە.
• زَاغَتْ: مايىل بولۇپ كەتتى، چەتنەپ كەتتى، يىراقلىشىپ كەتتى.
• الْأَبْصَارُ: كۆزلەر.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت جەھەننەم ئەھلىنىڭ سۆزلىرىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار دوزاختا ئۆزئارا سۆزلىشىپ، دۇنيادا ئۆزلىرى مەسخىرە قىلغان، كۈلگە قىلغان ۋە يامان كىشىلەر دەپ قارىغان بەزى مۇئمىنلەرنى دوزاختا كۆرمەي قالغاندا، ھەيرانلىق ۋە پۇشايمان ئىچىدە مۇنداق دەيدۇ: "بىز ئۇلارنى دۇنيادا مەسخىرە قىلىپ، ئۇلارنى يامان، بەختسىز كىشىلەر دەپ ھېسابلىغان ئىدۇق. ئەمدى ئۇلارنى دوزاختا كۆرمەيۋاتىمىز. ئۇنداقتا بىزنىڭ ئۇلارنى مەسخىرە قىلىشىمىز خاتا ئىكەن، ئۇلار ھەقىقەتەن ياخشى كىشىلەر ئىكەن ۋە ئازابقا لايىق ئەمەس ئىكەن؟ ياكى ئۇلار بىز بىلەن بىرگە دوزاختا ئازابلىنىۋاتىدۇ، ئەمما بىزنىڭ كۆزلىرىمىز ئۇلارنى كۆرۈشتىن چەتنەپ كەتتىمۇ؟"

يەنى ئۇلارنىڭ كۆرۈنمەسلىكى ئىككى ئىشتىن بىرىنى كۆرسىتىدۇ: ياكى بىز ئۇلارنى يامان دەپ قارىغاندا خاتالىشىپمىز، ئۇلار ئەسلىدە ياخشى كىشىلەر بولۇپ، ئازابقا لايىق ئەمەس ئىدى؛ ياكى ئۇلار بىز بىلەن بىرگە دوزاختا ئازابلىنىۋاتىدۇ، پەقەت بىزنىڭ كۆزلىرىمىز ئۇلارنى كۆرۈشتىن مايىل بولماي قالدى.

بۇ ئايەت بىزگە مۇھىم بىر ساۋاق بېرىدۇ: دۇنيادا باشقىلارنى مەسخىرە قىلىش، كۈلگە قىلىش ۋە ئۇلارنى يامان دەپ قاراش قانچىلىك خەتەرلىك ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتىدۇ. بەزىدە بىز مەسخىرە قىلغان، كەمسىتكەن كىشىلەر ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا بىزدىن ئۈستۈن بولۇشى مۇمكىن. شۇڭا ھەر قانداق ئادەمنى كەمسىتمەي، مەسخىرە قىلماي، ئەكسىچە ئۇلارغا ياخشىلىق قىلىش ۋە ئۇلارنى ھۆرمەتلەش كېرەك. ئاللاھ تائالا قۇرئان كەرىمدە بىزگە ئەقىل-پاراسەت بىلەن ئويلىنىشنى، باشقىلارنى كەمسىتمەسلىكنى ۋە ھەقىقەتنى تونۇشنى بۇيرۇيدۇ. بۇ ئايەت بىزنى ئۆز-ئۆزىمىزنى تەكشۈرۈشكە، باشقىلارغا بولغان مۇئامىلىمىزنى تۈزىتىشكە ۋە ئاللاھنىڭ ئالدىدا ھەقىقىي ئەھۋالىمىزنى ئويلىشىشقا چاقىرىدۇ.