سوره زمر — آیه 26

معانی کلمات:

• أَذَاقَهُم: چشانید به آنان (کنایه از رساندن عذاب و مجازات).
• الْخِزْيَ: رسوایی، ذلّت و خواری.
• الْحَيَاةِ الدُّنْيَا: زندگی زودگذر و دنیوی.
• الْآخِرَةِ: سرای باقی و جهان پس از مرگ.
• لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ: اگر میدانستند (و آگاهی داشتند).

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان سرنوشت شوم امتهای پیشین که پیامبرانشان را تکذیب کردند، میفرماید که آنان را در همین زندگی دنیا به عذاب رسوایی و خواری گرفتار ساخت. آنان دچار ذلّت، شکست، کشتار، اسارت و انواع بلاها شدند تا عبرتی برای دیگران باشند. اما عذابی که در سرای آخرت برایشان آماده شده، بسیار بزرگتر و شدیدتر از عذاب دنیوی است؛ زیرا عذاب آخرت هم از نظر سختی و هم از نظر دوام، قابل قیاس با عذاب دنیا نیست. اگر این کافران و مشرکان علم و آگاهی داشتند و میدانستند که عاقبت تکذیب و کفر چیست، هرگز راه کفر و انکار را در پیش نمیگرفتند و از این سرنوشت عبرت میگرفتند.

فواید و پیامهای آیه:

1. عدالت الهی: خداوند هرگز ظالم و تکذیبکننده را بیکیفر نمیگذارد؛ چه در دنیا و چه در آخرت. این نشانهای از عدالت کامل پروردگار است.
2. عبرتآموزی: تاریخ امتهای پیشین پر از درسهای عبرت است؛ انسان عاقل باید از سرنوشت آنان پند بگیرد و راه خطا را تکرار نکند.
3. نسبت عذاب دنیا و آخرت: عذابهای دنیوی هرچند سخت باشند، در برابر عذاب آخرت ناچیزند. این هشدار، مؤمن را به تقوا و پرهیز از گناه دعوت میکند.
4. ارزش علم و آگاهی: اگر انسانها بدانند که عاقبت گناه و کفر چیست، هرگز به آن روی نمیآورند. پس علم و بصیرت، کلید سعادت و رستگاری است.
5. رحمت الهی: خداوند با بیان این هشدارها، درِ توبه و بازگشت را به روی بندگان باز گذاشته است تا پیش از فرا رسیدن عذاب، به سوی او برگردند و از رحمت بیکرانش بهرهمند شوند.