Аз-Зумар сүрөсү — Аят 42

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• يَتَوَفَّى — өлүм учурунда жана уйку учурунда жандарды алуу, кармоо.
• الْأَنفُسَ — жандар, рухтар (жандуу нерселердин денесиндеги рух).
• مَنَامِهَا — уйкусу.
• فَيُمْسِكُ — кармап калат, токтотот.
• قَضَى عَلَيْهَا الْمَوْتَ — өлүмүнө өкүм кылынган жан.
• يُرْسِلُ — кайтарат, жиберет.
• أَجَلٍ مُّسَمًّى — белгиленген мөөнөт.
• آيَاتٍ — белгилер, далилдер.
• يَتَفَكَّرُونَ — ой жүгүртүшөт, терең ойлонушат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала өзүнүн кудурети менен жандарды эки учурда алат. Биринчиси — өлүм учуру. Бул чоң өлүм деп аталат, анткени адамдын өмүрүнүн мөөнөтү бүткөндө жаны денесинен толук бөлүнүп, кайтып келбейт. Экинчиси — уйку учурундагы жан алуу. Бул кичине өлүм деп аталат, анткени уйку учурунда жан денеде калат, бирок адамдын сезим-туюмдары, көрүү-угуусу токтойт. Уйку — тирүү адам менен өлүк адамдын ортосундагы абал.

Анан Аллах өлүмүнө өкүм кылган жанды кармап калат — ал эми өлүмү белгиленбеген жанды белгиленген мөөнөтү бүткөнгө чейин денесине кайтарат. Ошентип, адам уйкусунан ойгонот.

Чындыгында, бул жан алуу, кармоо жана кайтаруу ишинде терең ой жүгүрткөн адамдар үчүн чоң белгилер бар. Анткени уйку учурунда жанын алып, анан кайра берген Аллах, өлгөндөн кийин адамдарды кайра тирилтүүгө да кудуреттүү. Бул — акырет күнүндө сурак жана жаза үчүн кайра тирилүүнүн ачык далили.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын кудурети чексиз экенин түшүнөбүз: Ал жанды алат, кармайт жана кайра берет.
• Уйку — Аллахтын кудуретинин далили. Ар бир ойгонгондо, Аллах бизге жаңы өмүр бергенин эстешибиз керек.
• Өлүмдүн жана уйкунун окшоштугу бизге өлүмдү эстетип, акыретке даярданууга түрткү берет.
• Аллахтын белгилери жөнүндө ой жүгүртүү — ыйманды бекемдейт жана Аллахка болгон ишенимди күчөтөт.
• Бул аят бизди Аллахтын жаратуусундагы даанышмандыкты көрүүгө жана Аллахка ыраазы болууга чакырат.
• Ар бир дем алуу, ар бир ойгонуу — Аллахтын бизге берген улуу жакшылыгы. Бул нерселер бизди Аллахка шүгүр кылууга жана Анын жолунда болууга жетелейт.