Zumar surasi — Oyat 59

Kalima ma'nolari:

• Baly – Yo'q, unday emas! (Inkor va rad etish ma'nosida)
• Oyatlarim – Mening dalillarim, mo''jizalarim va Qur'on oyatlari
• Istakbarta – Kibr qilding, o'zingni katta tutding, qabul qilishdan bosh tortding

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o'sha kufr va gunoh yo'lida umrini o'tkazgan, keyin esa o'lim yoki azob kelgan paytda "Endi tavba qilib, imon keltirsam, yaxshi amallar qilsam" deb orzu-umid qilgan kimsaga qattiq tanbeh beradi. Unga aytiladi: "Yo'q, sening da'vong noto'g'ri! Senga mening oyatlarim, dalillarim va payg'ambarlarim orqali hidoyat yo'li ko'rsatilgan edi. Lekin sen ularni yolg'on deb bilding, ularga ishonmading. O'zingni kibrga berib, haqni qabul qilishdan bosh tortding. Sen kofirlar qatorida bo'lding – Allohga, Uning oyatlariga va elchilariga ishonmading. Endi esa, azobni ko'rgach, tavba qilishni xohlaysanmi? Bu endi befoyda!"

Bu holat – insonning dunyoda berilgan imkoniyatlarni qadrlamasdan, o'jarlik va takabburlik bilan haqdan yuz o'girishi, keyin esa pushaymon bo'lishi – eng og'ir fojealardan biridir. Alloh taolo bandasiga har doim rahm qilishga tayyor, lekin o'lim va azob kelgandan keyingi tavba qabul qilinmaydi.

Foydalar:

1. Bu oyat bizga hayotda har bir imkoniyatdan foydalanish kerakligini o'rgatadi. Hidoyat va to'g'ri yo'l hozir, shu daqiqada qo'l ostimizda turibdi – uni kechiktirish xavflidir.
2. Kibr va takabburlik – insonni haqdan uzoqlashtiradigan eng katta to'siqdir. Kimki o'zini katta tutib, Allohning oyatlarini qabul qilishdan bosh tortsa, oxir-oqibat pushaymon bo'ladi.
3. Alloh taoloning rahmati keng, lekin Uning azobi ham qattiqdir. Shuning uchun har bir inson o'z hayotini imtihon deb bilishi va har kuni, har soatda to'g'ri yo'ldan borishga intilishi lozim.
4. Bu oyat musulmonlarga ham ibratdir: bizga berilgan imon ne'matini qadrlashimiz, uni mustahkamlashimiz va Allohning oyatlariga amal qilishda davom etishimiz kerak. Imon – eng buyuk ne'mat, uni yo'qotishdan qo'rqish lozim.
5. Tavba qilish eshigi ochiq ekan, shoshilish kerak. Kechiktirilgan har bir tavba – xavf ostidagi imkoniyatdir. Chunki inson qachon o'lim kelishini bilmaydi.