Sure Zümer — Ayet 59

Kelime Anlamları:

• Belâ (بَلَىٰ): Evet, öyleydi. Burada inkâr eden kişinin pişmanlık sözlerine karşılık bir onaylama ve azarlama ifadesidir.
• Âyâtî (آيَاتِي): Benim âyetlerim, delillerim, mucizelerim ve açık işaretlerim.
• Kezzebte (كَذَّبْتَ): Yalanladın, doğrulamadın, reddettin.
• İstekberte (اسْتَكْبَرْتَ): Büyüklendin, kibirlendin, kabul etmeye tenezzül etmedin.
• Kâfirîn (الْكَافِرِينَ): İnkâr edenler, hakikati örtenler.

Tefsir:

Allah Teâlâ, kıyamet gününde azap gören kişinin pişmanlık içinde "Keşke dünyaya geri döndürülseydim de iyi ameller işleseydim" dediğini haber verdikten sonra, bu âyet-i kerîmede o kişiye verilecek cevabı bildirmektedir: "Hayır, senin söylediğin gibi değil! Gerçek şu ki sana âyetlerim, delillerim ve hidayet rehberlerim gelmişti. Sana Kur'an'ı gönderdim, peygamberlerimi yolladım, açık mucizeler ve apaçık delillerle hakikati bildirdim. Fakat sen bunları yalanladın, kabul etmek istemedin. Üstelik sadece yalanlamakla kalmadın; büyüklük tasladın, kibrine yediremedin, hakikate boyun eğmekten kaçındın. Sen daha o dünyada iken Allah'ı, O'nun âyetlerini ve elçilerini inkâr eden kâfirlerden biri olmuştun. Şimdi pişmanlık göstermen ve geri dönmek istemen fayda vermez; çünkü sen, hidayet vesileleri önüne serildiği halde onları reddeden ve kibri yüzünden iman etmeyen bir kimseydin."

Bu cevap, o kişinin mazeretinin geçersiz olduğunu ve pişmanlığının kabul edilmeyeceğini kesin bir dille ifade etmektedir. Çünkü o, hidayete ermek için gerekli olan her şeye sahipti; ancak kibir ve inat, onun iman etmesine engel olmuştu.

Ayetten Çıkarılan Faydalar:

1. Allah'ın âyetleri ve peygamberleri, hiçbir insana mazeret bırakmayacak şekilde apaçık gelmiştir. Hiç kimse "Bana ulaşmadı, bilmiyordum" diyemez.
2. Kibir, imanın önündeki en büyük engellerden biridir. İnsan, hakikati kabul etmekten alıkoyan büyüklük duygusundan sakınmalıdır.
3. Pişmanlık, ancak dünyada iken tövbe ile gösterilirse fayda verir. Ahiretteki pişmanlık, kişinin azabını hafifletmez; bu yüzden fırsat eldeyken Allah'a yönelmek gerekir.
4. İnsan, kendi tercihleriyle kâfir veya mümin olur. Hiç kimse zorla inkâr etmez; inkâr, kişinin kendi iradesiyle seçtiği bir yoldur ve bunun sonucuna katlanacaktır.
5. Bu âyet, Müslümanlara büyük bir nimet içinde olduklarını hatırlatır: Kur'an'ın hidayetine muhatap olmak, Allah'ın en büyük lütfudur. Bu nimete şükretmek ve onu hayatımıza rehber edinmek, bizi ahiretteki pişmanlıktan koruyacaktır.