Zumər surəsi — Ayə 6

Sözlərin izahı:

• نَفْسٍ وَاحِدَةٍ — tək bir can, yəni Adəm (əleyhissalam).
• زَوْجَهَا — onun həyat yoldaşı, yəni Həvva.
• الْأَنْعَامِ — mal-qara: dəvə, inək, qoyun və keçi.
• ثَمَانِيَةَ أَزْوَاجٍ — səkkiz cüt: hər növdən bir erkək və bir dişi.
• خَلْقًا مِّن بَعْدِ خَلْقٍ — bir yaradılışdan sonra digər yaradılış: nütfə, sonra laxtalanmış qan, sonra ət parçası, sonra sümüklər, sonra tam bir insan.
• ظُلُمَاتٍ ثَلَاثٍ — üç qaranlıq: qarın, uşaqlıq və uşaqlığı əhatə edən pərdə.
• فَأَنَّىٰ تُصْرَفُونَ — necə olur ki, haqdan döndərilirsiniz?

Ayənin təfsiri:

Allah-təala buyurur ki, ey insanlar, sizin hamınızı tək bir candan — Adəmdən yaratdı. Sonra ondan onun həyat yoldaşı Həvvanı yaratdı ki, ona rahatlıq və sükunət olsun. Beləcə, bütün bəşəriyyət bir ata və bir anadan törəyib yayıldı. Bu, Allahın qüdrətinin və vəhdətinin açıq-aydın dəlilidir.

Sonra Allah sizin üçün mal-qaradan səkkiz cüt yaratdı: dəvədən, inəkdən, qoyundan və keçidən hər birindən bir erkək və bir dişi. Bunlar sizin üçün ruzi, geyim, minik və saysız-hesabsız faydalar mənbəyidir. Bunların hamısı Allahın sizə olan lütfünün və mərhəmətinin nişanəsidir.

Daha sonra Allah sizi analarınızın bətnlərində mərhələ-mərhələ yaradır: əvvəlcə nütfə, sonra laxtalanmış qan, sonra bir ət parçası, sonra sümüklər, sonra isə tam bir insan şəklində. Siz üç qaranlıq içində — qarın, uşaqlıq və uşaqlığı əhatə edən pərdə qaranlığında — heç bir gözün görmədiyi, heç bir əlin toxunmadığı bir yerdə qorunub saxlanırsınız. Sizi orada qidalandıran, böyüdən və qoruyan yalnız Allahdır.

Bütün bunları yaradan, sizə ruzi verən, sizi ana bətnində qoruyub saxlayan Allah sizin Rəbbinizdir. Mülk yalnız Ona məxsusdur. Ondan başqa ibadətə layiq heç bir ilah yoxdur. Elə isə necə olur ki, siz Ona ibadət etməkdən dönüb, heç bir şey yarada bilməyən, özləri də yaradılmış olan bütlərə və ya digər məxluqlara üz tutursunuz?

Ey insan! Bir düşün: səni yoxdan var edən, sənə göz, qulaq, ürək və ağıl verən, səni analarının bətnində üç qaranlıq içində qoruyan Allahdır. O, sənə yer üzündə saysız-hesabsız nemətlər bəxş edib. Bəs nə üçün şükr etmirsən? Nə üçün Ona yönəlmirsən? Nə üçün Onun rəhmət qapısını döymürsən?

Bil ki, Allahın qapısı hər zaman açıqdır. O, tövbə edənləri bağışlayan, rəhm edənlərin ən rəhmlisidir. Sən Ona bir addım yaxınlaşsan, O sənə on addım yaxınlaşar. Sən Ona tərəf yönəlsən, O səni bağışlayar. Gəl, bu gözəl dinə sarıl, Quranın nuru ilə qəlbini işıqlandır və Allahın sənə verdiyi bu saysız nemətlərə şükür et!