زمر سۈرىسى — ئايەت 66

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• بَلْ: بۇ سۆز بۇ يەردە ئالدىنقى گەپنى بىكار قىلىش ۋە يېڭى بىر ھۆكۈمنى ئوتتۇرىغا قويۇش ئۈچۈن كەلگەن، مەنىسى «ھەرگىز ئۇنداق ئەمەس، بەلكى...».
• فَاعْبُدْ: «ئىبادەت قىلغىن» دېگەن مەنىدە. ئىبادەت دېگەن — ئاللاھقا خالىس قۇلچىلىق قىلىش، ئۇنىڭغا شېرىك كەلتۈرمەسلىك.
• الشَّاكِرِينَ: «شۈكۈر قىلغۇچىلار» دېگەن مەنىدە. شۈكۈر — ئاللاھ بەرگەن نېمەتلەرگە تىل، قەلب ۋە ئەمەل بىلەن مىننەتدارلىق بىلدۈرۈش.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ۋە ئۇنىڭ ئۈممىتىگە قارىتىلغان بولۇپ، مۇشرىكلارنىڭ بۇتلىرىغا ئىبادەت قىلىش تەكلىپىنى رەت قىلىدۇ. ئاللاھ تائالا بۇ يەردە ئېنىق ۋە قەتئىي ئۇقتۇرىدۇكى، ئىبادەت پەقەت يالغۇز ئاللاھقا خاس بولۇشى كېرەك، ئۇنىڭغا ھېچقانداق شېرىك كەلتۈرۈلمەيدۇ. شۇڭا ئىنسان ئىبادەت قىلىدىكەن، پەقەت ئاللاھنىڭ ئۆزىگىلا قىلىشى، ئۇنىڭ بىرلىكىنى ئېتىراپ قىلىشى لازىم.

ئاندىن ئاللاھ تائالا «ۋە شۈكۈر قىلغۇچىلاردىن بول» دەپ بۇيرۇيدۇ. بۇنىڭ مەنىسى: ئاللاھ بەرگەن ھەر قانداق نېمەتكە — ئىمان، ھىدايەت، ساغلاملىق، رىزىق ۋە باشقا بارلىق ياخشىلىقلارغا — قەلبىڭ بىلەن مىننەتدار بولۇش، تىلىڭ بىلەن ئاللاھقا ھەمدۇ-سانا ئېيتىش، ئەمەلىيىتىڭ بىلەن ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش. شۈكۈر قىلىش ئىنساننى ئاللاھقا تېخىمۇ يېقىنلاشتۇرىدۇ ۋە نېمەتلەرنىڭ داۋاملىق بولۇشىغا سەۋەب بولىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەقىقىي ئەركىنلىك ۋە ئەڭ ئۇلۇغ شەرەپ — پەقەت ئاللاھقا خالىس قۇلچىلىق قىلىش ۋە ئۇنىڭ بەرگەن نېمەتلىرىگە شۈكۈر قىلىشتۇر. ئاللاھنىڭ بىرلىكىگە ئىشىنىپ، ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلغان كىشى ھەر ئىككى دۇنيادا بەختكە ئېرىشىدۇ. كېلىڭلار، بىز ھەممىمىز ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى ئېتىراپ قىلىپ، پەقەت ئۇنىڭغىلا ئىبادەت قىلايلى ۋە ئۇنىڭ بەرگەن نېمەتلىرىگە ھەمىشە شۈكۈر قىلغۇچىلاردىن بولايلى.