Zumar surasi — Oyat 66

Kalimalarning ma'nolari:

• Bal – Yo'q, aksincha (inkor va istidrok uchun kelib, avvalgi xitobni bekor qiladi).
• Fa'bud – Bas, ibodat qil (faqat Ungagina).
• Ash-shakirin – Shukr qiluvchilar (ne'matlarga shukr etuvchilar).

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Sizga va ummatingizga qaratilgan bu xitobda Alloh taolo shunday deydir: Yo'q, ey inson! Mushriklar sizni o'zlarining butlariga va boshqa yolg'on ilohlarga ibodat qilishga chaqirmasinlar. Agar ibodat qilmoqchi bo'lsang, yolg'iz Allohning O'zigagina ibodat qil. Unga hech qanday sherik qo'shma. Ibodatni faqat Ungagina xolis qil, chunki ibodatga loyiq bo'lgan zot yolg'iz Uning O'zidir. Uning hech qanday sherigi, tengdoshi va o'xshashi yo'q.

Shuningdek, Alloh taoloning senga bergan ne'matlari uchun shukr qiluvchilardan bo'l. Ya'ni, Uning barcha in'omlari – hidoyat, payg'ambarlik, Qur'on va boshqa son-sanoqsiz ne'matlariga tili bilan ham, qalbi bilan ham, amali bilan ham shukr qil. Shukr qilish – bu ne'mat beruvchini tan olish, Uning buyruqlariga itoat etish va gunohlardan saqlanishdir.

Bu oyatda Alloh taolo bandasiga eng muhim narsani – yolg'iz Ungagina ibodat qilishni va shukr qilishni buyurmoqda. Chunki ibodat – insonning yaratilishidan maqsadi, shukr esa bu ibodatni saqlab qolishning kalitidir.

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmon kishiga hayotining har bir lahzasida yolg'iz Allohga ibodat qilishni va Ungagina tavakkal qilishni o'rgatadi. Bu esa inson qalbini mustahkam qilib, uni har qanday shirk va xurofotdan poklaydi.
• Shukr qilish – insonni Allohning yanada ko'proq ne'matlariga erishishiga sabab bo'ladi. Zero, Alloh taolo Qur'onda: "Agar shukr qilsangizlar, albatta, sizga (ne'matni) ziyoda qilurman" deb va'da qilgan.
• Bu oyat musulmonlarga har qanday sharoitda ham Allohga shukr qilishni o'rgatadi. Shukr esa inson qalbini xotirjam qiladi, uni hasad, nafs va dunyo tashvishlaridan forig' etadi.
• Ibodat va shukr – insonni Allohga yaqinlashtiradigan, uning ma'naviy kamolotiga sabab bo'ladigan ikki buyuk amaldir. Bu ikki xislat insonni go'zal axloq va yuksak ma'naviyat sohibiga aylantiradi.