سوره زمر — آیه 71

معانی واژگان:

• زُمَرًا: گروه‌ها، دسته‌های پراکنده و پیاپی.
• خَزَنَة: نگهبانان و مأموران دوزخ.
• حَقَّت: واجب و قطعی شد.

تفسیر آیه:

کافران به خدا و رسولانش را فرشتگان مأمور، به‌صورت گروه‌های پیاپی و با ذلت و خواری به سوی دوزخ می‌رانند. آن‌ها در حالی به دوزخ می‌رسند که درهای هفت‌گانه آن، به هنگام آمدنشان گشوده می‌شود تا شکنجه و عذابشان را بزرگ‌تر و وحشتناک‌تر جلوه دهد. چون به درهای دوزخ می‌رسند، نگهبانان آن (خزنه) با سرزنش و توبیخ به آنان می‌گویند: «آیا رسولانی از جنس خودتان به سوی شما نیامدند که آیات پروردگارتان را بر شما می‌خواندند و شما را از رسیدن به این روز — روز لقای پروردگار و حساب و جزا — بیم می‌دادند؟» کافران در پاسخ، در حالی که به گناه خود اعتراف می‌کنند، می‌گویند: «آری، رسولان پروردگار ما آمدند و آیات او را بر ما خواندند و ما را از این روز بیم دادند، اما ما نپذیرفتیم و کفر ورزیدیم؛ و اینک فرمان عذاب بر ما واجب و قطعی شده است؛ زیرا ما خود کافر بودیم و سزاوار این عذاب گشتیم.»

فواید و پیام‌های آیه:

1. حجت بر بندگان تمام است: خداوند هیچ‌کس را بدون اتمام حجت عذاب نمی‌کند؛ رسولان با آیات روشن و هشدارهای صریح فرستاده شدند تا هیچ بهانه‌ای باقی نماند.
2. اعتراف به گناه در قیامت: کافران در آن روز نه تنها انکار نمی‌کنند، بلکه به گناه خود اعتراف می‌کنند؛ این اعتراف نشانه عدالت الهی است که عذاب آنان بر اساس حقیقت است، نه ظلم.
3. نتیجه کفر، قطعی و حتمی است: وقتی انسان با وجود رسیدن پیام‌های روشن، کفر را برگزیند، فرمان عذاب بر او واجب می‌شود؛ پس باید پیش از فرا رسیدن آن روز، از خواب غفلت بیدار شویم.
4. اهمیت دعوت و انذار: این آیه نشان می‌دهد که رسالت پیامبران، هم خواندن آیات الهی است و هم بیم دادن از روز قیامت؛ و ما نیز باید در مسیر دعوت به خیر و هشدار به دیگران کوشا باشیم.
5. رحمت الهی در عین عدالت: خداوند با فرستادن رسولان، درِ رحمت را به روی بندگان گشود؛ اما کسانی که این رحمت را نپذیرفتند، خودشان سبب عذاب خویش شدند. پس قدر این نعمت بزرگ را بدانیم و از آن بهره بگیریم.