Niso surasi — Oyat 138

Kalimalarning ma'nolari:

• Bashshir – xushxabar ber, yetkaz. Bu so‘z aslida yaxshi xabar uchun ishlatiladi, lekin bu yerda kinoya bilan og‘ir xabarni bildirish uchun kelgan.
• Munofiqin – ikki yuzlamachilar, ya’ni ichida kufrni yashirib, tashqarida iymonni ko‘rsatadiganlar.
• Azob – qiynoq, jazо.
• Alim – alamli, og‘riqli, dardli.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! O‘zlarini musulmon qilib ko‘rsatib, yuraklarida kufr va islomga dushmanlikni yashirgan munofiqlarga xabar beringki, ular uchun oxiratda juda og‘riqli va dardli azob tayyorlab qo‘yilgan. Bu azob ularning ikki yuzlamachiliklari, yolg‘on so‘zlari va islomga qarshi yashirin hiyla-nayranglari evaziga beriladigan jazo bo‘lib, u shunchalik alamli bo‘ladiki, uni hech bir og‘riq bilan qiyoslab bo‘lmaydi.

Bu yerda "bashorat" so‘zi kinoya tariqasida ishlatilgan. Chunki odatda bashorat — bu yaxshi xabar, quvonchli yangilikdir. Ammo munofiqlarga berilayotgan "xushxabar" — ularning eng og‘riqli azobga duchor bo‘lishidir. Bu ifoda ularning holati naqadar dahshatli ekanini ta’kidlash uchun kelgan.

Foydalar:

1. Riyo va ikki yuzlamachilik — eng xavfli illat. Bu oyat mo‘minlarni har qanday ikki yuzlamachilikdan, ya’ni tili bilan boshqa, yuragi bilan boshqa bo‘lishdan qattiq ogohlantiradi. Chunki bunday xatti-harakat insonni eng og‘ir azobga olib boradi.
2. Allohning ilmi hamma narsani qamrab oladi. Munofiqlar o‘z yashirin niyatlarini odamlardan yashira olishsa ham, Alloh ularning qalbidagi eng yashirin sirlarni biladi va ularni adolatli jazolaydi. Bu esa mo‘minlarga Allohning adolati va hikmatiga bo‘lgan ishonchni mustahkamlaydi.
3. Iymonda sobitlik va samimiylik. Bu oyat mo‘minlarni iymonlarida chin dildan, samimiy bo‘lishga undaydi. Chunki faqat samimiy iymongina insonni azobdan qutqaradi va jannatga yetaklaydi. Alloh qalblarning ichini biluvchidir, shuning uchun amallarimizni faqat Uning roziligi uchun qilishimiz lozim.
4. Ogohlantirish — rahmdillik belgisi. Alloh taolo bu oyat orqali munofiqlarni oldindan ogohlantirmoqda. Bu Allohning bandalariga bo‘lgan rahm-shafqatini ko‘rsatadi — ular hali tavba qilish imkoniga ega ekanlarini bildiradi. Bu esa har bir gunohkorga tavba eshigi ochiq ekanini o‘rgatadi.