સૂરા અન-નિસા — આયત 138

١) શબ્દોની સમજૂતી:

• بَشِّرِ (બશ્શિર): આ શબ્દ "બશારત" (ખુશખબર) પરથી લેવાયો છે. મૂળ અર્થ ખુશખબર આપવી એ છે, પરંતુ અહીં તે વ્યંગ (તંજ)ના અર્થમાં વપરાયો છે — એટલે કે "જાણ કરી દો" અથવા "ચેતવણી આપો."
• الْمُنَافِقِينَ (અલ-મુનાફિકીન): નિફાક કરનારા લોકો. નિફાક એટલે બહારથી ઈમાન દર્શાવવું અને અંદરથી કુફ્ર (અવિશ્વાસ) છુપાવવો.
• عَذَابًا أَلِيمًا (અઝાબન અલીમન): અલીમ એટલે અત્યંત પીડાદાયક, દુઃખદાયક યાતના.

૨) આયતની તફસીર:

આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા તેમના પ્રિય નબી (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ) ને સંબોધીને ફરમાવે છે કે આપ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ) મુનાફિકોને જાણ કરી દો — એટલે કે એ લોકોને જે બહારથી મુસલમાન હોવાનો દાવો કરે છે પણ અંદરથી કુફ્ર અને દ્વેષ છુપાવે છે — કે તેમના માટે અલ્લાહ તરફથી કયામતના દિવસે અત્યંત પીડાદાયક યાતના તૈયાર છે.

અહીં "બશ્શિર" (ખુશખબર આપો) શબ્દ વાપરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે આગળ યાતનાની વાત છે. આ અરબી ભાષાની અસરકારક શૈલી છે, જેમાં વ્યંગ દ્વારા સામેવાળાને ઠપકો અને ચેતવણી આપવામાં આવે છે — જેમ કે કોઈને કહેવામાં આવે "તારા માટે ખૂબ સારા સમાચાર છે!" જ્યારે વાસ્તવમાં તેની સામે કડવી સજાની વાત હોય. આનો હેતુ એ છે કે મુનાફિકોને તેમના કપટી વર્તનનું ભયંકર પરિણામ સમજાવવામાં આવે અને તેમને સાવધ કરવામાં આવે.

મુનાફિકોનો દોષ એ છે કે તેઓ દ્વિમુખી વર્તન કરે છે — મુસ્લિમો સાથે રહેતી વખતે ઈમાનનો દાવો કરે છે, પણ જ્યારે તેમના અસલી સાથીદારો (કાફિરો) પાસે જાય છે ત્યારે તેમની સાથે હોય છે. તેઓ અલ્લાહ અને તેના રસૂલ સાથે ધોખો કરે છે. આવા લોકો માટે દુનિયામાં તો શરમ અને અપમાન છે, અને આખિરતમાં અત્યંત કડવી યાતના છે.

૩) આ આયતમાંથી શીખવા મળતા ફાયદા:

• સત્યનિષ્ઠા અને પ્રામાણિકતાનું મહત્વ: આ આયત આપણને શીખવે છે કે દ્વિમુખી વર્તન અને કપટ અલ્લાહને બિલકુલ પસંદ નથી. મુસલમાને અંદર-બહાર એક જેવો હોવો જોઈએ — જે જીભથી કહે તે હૃદયમાં પણ હોય.
• અલ્લાહનો ન્યાય: અલ્લાહ તઆલા દરેકના અંતરને જાણે છે. કોઈ પણ વ્યક્તિ દેખાવડા ઈમાનથી અલ્લાહને ધોખો આપી શકતું નથી. આ આયત યાદ કરાવે છે કે અલ્લાહનો ઇન્સાફ પૂર્ણ છે.
• ઈમાનની કદર: આ આયત સાચા ઈમાનવાળાઓ માટે ખુશખબર છે — કે જેઓ દ