Niso surasi — Oyat 169

Kalimalarning ma'nolari:

• Illā tarīqa jahannam: Jahannam yo‘lidan boshqa yo‘l yo‘q.
• Khālidīna fīhā abadā: Unda abadiy qoluvchilar bo‘lgan holda.
• Kāna dhālika ‘alā Allāhi yasīran: Bu ish Allohga oson va yengildir.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda kofirlar va gunohkorlar uchun faqatgina jahannam yo‘lini belgilaganini bayon qilmoqda. Ya’ni, ular hidoyat va iymon yo‘lidan yuz o‘girganlari uchun ularning oxirati faqat jahannamdir. Ular o‘sha joyda abadiy qoladilar, hech qachon undan chiqmaydilar va o‘lim ularga yetib kelmaydi. Bu azob ular uchun doimiy va cheksizdir.

Alloh taolo bu jazoni berish Uning uchun juda oson ekanini ta’kidlaydi. Chunki Uning qudrati cheksizdir, hech narsa Unga qiyin emas. U xohlagan bandasini jannatga, xohlaganini do‘zaxga kiritishga qodirdir. Bu hukm Uning adl-idrokiga muvofiq ravishda amalga oshadi.

Bu oyat avvalgi oyatlarning davomi bo‘lib, unda kofirlar va munofiqlarning oxirati haqida so‘z boradi. Alloh ularni hidoyatga yetaklashni xohlamagan, chunki ular o‘z ixtiyorlari bilan haqni rad etganlar. Shuning uchun ularning jazosi doimiy azobdir.

Foydalar va saboqlar:

1. Allohning hukmi qat'iydir — U kimni azobga loyiq ko‘rsa, uni hech kim qutqara olmaydi.
2. Allohning qudrati cheksizdir — jannat va do‘zaxni yaratish, ularni to‘ldirish Unga oson ishdir.
3. Bu oyat insonni o‘ylashga chorlaydi — agar kishi haq yo‘lni tanlamasa, oxirati jahannam bo‘lishi mumkin.
4. Allohning rahmati va adli birga keladi — U zolimlarni jazolaydi, solih bandalarini esa mukofotlaydi.
5. Iymon va to‘g‘ri yo‘l — insonning eng katta boyligidir; uni boy bermaslik kerak, chunki oxirat abadiydir.