نساء سۈرىسى — ئايەت 26

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• يُرِيدُ اللَّهُ: ئاللاھ تائالا خالايدۇ، ئىرادە قىلىدۇ.
• لِيُبَيِّنَ لَكُمْ: سىلەرگە (ھەلەل-ھارام، ھۆكۈم-ھېكمەتلەرنى) ئېنىق بايان قىلىپ بېرىش ئۈچۈن.
• وَيَهْدِيَكُمْ: ۋە سىلەرنى ھىدايەت قىلىش، توغرا يولغا باشلاش ئۈچۈن.
• سُنَنَ الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ: سىلەردىن ئىلگىرىكى (پەيغەمبەرلەر ۋە سالىھ كىشىلەرنىڭ) يوللىرى، شەرىئەتلىرى ۋە ئۇسۇللىرى.
• وَيَتُوبَ عَلَيْكُمْ: ۋە سىلەرنىڭ تەۋبەڭلارنى قوبۇل قىلىشى، سىلەرگە مەرھەمەت قىلىشى ئۈچۈن.
• عَلِيمٌ: ھەممە ئىشنى بىلگۈچى، ھېكمەتلىك.
• حَكِيمٌ: ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچى، ھەر ئىشى ھېكمەتلىك.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ بەندىلىرىگە بولغان چەكسىز مەرھەمىتىنى ۋە ھېكمەتلىك ئىرادىسىنى بايان قىلىدۇ. ئۇ زات ئۆزى بەلگىلىگەن ھەلەل-ھارام ھۆكۈملىرى ۋە شەرىئەت ئەھكاملىرى ئارقىلىق سىلەرگە دىنىڭلارنىڭ يوللىرىنى، ھەقىقەتلىرىنى ئېنىق چۈشەندۈرۈپ بېرىشنى، شۇنداقلا سىلەردىن ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەر ۋە سالىھ بەندىلەرنىڭ تۇتقان يوللىرىنى، يەنى ھەلەلنى ھەلەل، ھارامنى ھارام بىلىش، ياخشى ئەخلاق ۋە گۈزەل قىلمىشلاردا بولۇش قاتارلىق ئۇسۇللىرىنى كۆرسىتىپ، سىلەرنى شۇ يولغا باشلاشنى ئىرادە قىلىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئاللاھ سىلەرنىڭ گۇناھلىرىڭلاردىن يېنىپ، تەۋبە قىلىپ ئۇنىڭغا قايتىشىڭلارنى، ئىتائەت قىلىشىڭلارنى خالايدۇ ۋە تەۋبەڭلارنى قوبۇل قىلىدۇ. ئاللاھ تائالا بەندىلىرىنىڭ مەنپەئەتىنى ۋە مەسلىھەتىنى ئەڭ ياخشى بىلگۈچىدۇر، شۇڭا ئۇلار ئۈچۈن ئەڭ پايدىلىق ھۆكۈملەرنى بەلگىلەيدۇ؛ ئۇ ھەر ئىشتا ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر، شەرىئەت ئەھكاملىرىنى تۈزۈشتە ۋە بەندىلىرىنىڭ ئىشلىرىنى باشقۇرۇشتا ئەڭ دانا ۋە ئەڭ ھېكمەتلىك زاتتۇر.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھ تائالا بەندىلىرىگە ھەر قانداق بىر ھۆكۈمنى بەلگىلىگەندە، ئۇنىڭدا ئۇلار ئۈچۈن چوڭ مەنپەئەت ۋە ياخشىلىق بار. شۇڭا مۇسۇلمان كىشى ئاللاھنىڭ ھۆكۈملىرىنى قوبۇل قىلىشتا قەلبىدە ھېچقانداق ئىككىلىنىش بولماسلىقى كېرەك.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى ئەڭ توغرا يولغا، يەنى ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەر ۋە سالىھ كىشىلەرنىڭ يولىغا باشلايدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ ئىنسانىيەت تارىخىدىكى ئىلاھىي ھىدايەتنىڭ داۋامى ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئاللاھ تائالا بەندىلىرىنىڭ تەۋبە قىلىشىنى ۋە ئۇنىڭغا قايتىشىنى خالايدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ مەرھەمىتىنىڭ كەڭلىكىنى ۋە ئۇنىڭ بەندىلىرىگە بولغان مۇھەببىتىنى ئىپادىلەيدۇ. ھەر قانداق گۇناھقا چۆكمىگەن كىشى ئۈمىدسىزلىككە چۈشمەستىن، ئاللاھقا تەۋبە قىلىشى كېرەك.
• ئاللاھنىڭ ئىسمىدىكى "عَلِيمٌ" ۋە "حَكِيمٌ" سۈپەتلىرى بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئۇنىڭ ھەر بىر ھۆكۈمى ھېكمەت ۋە بىلىمگە ئاساسلانغان. بىز ئۇنىڭ ھۆكۈملىرىنىڭ مەنىسىنى چۈشەنمىسەكمۇ، ئۇنىڭدا چوقۇم بىز بىلمەيدىغان بىر ھېكمەت بارلىقىغا ئىشىنىشىمىز كېرەك.
• بۇ ئايەت بىزنى ئىسلامغا ۋە قۇرئانغا تېخىمۇ قىزىقتۇرىدۇ، چۈنكى ئۇ ئاللاھنىڭ بىزگە بولغان غەمخورلۇقىنى، بىزنى توغرا يولغا باشلاشنى ۋە گۇناھلىرىمىزنى كەچۈرۈش ئۈچۈن تەۋبە ئىشىكىنى ئېچىپ بەرگەنلىكىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. بۇنداق مەرھەمەتلىك ۋە ھېكمەتلىك زاتقا قۇلچىلىق قىلىش ھەر بىر مۇسۇلمان ئۈچۈن شەرەپ ۋە بەختتۇر.